Chương 197: Quyển sổ không có đất
Sáng đó tôi ngồi ở chiếc bàn của xã. Và chị Thắm ngồi ở bên kia.
Cái máy đánh chữ ở trên chiếc bàn.
Chị ấy nói câu: "Quyển sổ đó chị làm được."
"Nhưng quyển sổ đó phải có cái mẫu."
Tôi nói câu: "Mình làm cái mẫu."
Chị ấy nói câu: "Cái mẫu đó huyện không có."
"Cái mẫu đó chị phải tự làm, và chị phải chịu trách nhiệm."
Tôi nói câu: "Trách nhiệm đó con chịu với chị."
Chị ấy nhìn tôi, và chị ấy cười, và cười đó mệt.
Rồi thì chị ấy lấy giấy, và chị ấy kẻ bốn cột, và tay của chị ấy vững.
Cột thứ nhất là số. Và cột thứ hai là họ tên.
Cột thứ ba là năm sinh và năm mất.
Cột thứ tư là nguồn, và cột đó rộng nhất.
Chị ấy nói câu: "Cột thứ tư ghi cái gì?"
Tôi nói câu: "Cột đó ghi người nói tên đó."
Người đó có tên, và người đó ở cái đâu.
"Nếu người đó đã mất ghi tên của con."
Chị ấy nói câu: "Và giấy cái sao?"
Tôi nói câu: "Giấy ghi ở dưới."
"Nếu tên đó không có giấy ghi câu «không có giấy»."
Chị ấy nói câu: "Chữ đó chị viết hai mươi năm."
Không có ai gõ cửa, và tôi cũng không đứng dậy.
"Chữ đó chị chưa bao giờ viết ở một quyển sổ của xã."
Không ai nhìn tôi, và tôi cũng không nhìn ai trong phòng.
🖤
Tờ giấy đó có tiêu đề, và tiêu đề đó là «QUY ĐỊNH SỔ GHI TÊN NGƯỜI CƯ TRÚ».
Trong phòng có mùi của gỗ cũ, và mùi đó không rời đi.
Tờ giấy đó có bốn điều, và điều đầu là điều mà tôi thì viết ba lần.
Tôi đợi cho tới khi trong phòng im trở lại như trước.
"Quyển sổ này không cho ai đất."
Có mùi của mưa cũ ở trong tường, và mùi đó ở lại.
Quyển sổ này không làm ai thì có quyền đòi đất.
Tôi nghe tiếng của một chiếc xe đạp ở ngoài sân.
"Quyển sổ này chỉ ghi tên."
Tôi nhìn lên trần, và ở trên trần có một vết ố.
Chị ấy đọc điều đó, và chị ấy gật đầu.
Tôi ngồi thẳng lên, và tôi để hai tay ở trên bàn.
Chị ấy nói câu: "Điều này cái hay."
Trong phòng có bốn người, và không ai nói với ai câu nào.
"Điều này làm xóm này không sợ."
Tôi để tờ giấy xuống, và tôi vuốt cho nó phẳng lại.
Tôi nói câu: "Xóm này sợ cái sân."
Tôi gật đầu, và tôi không biết mình gật đầu với cái gì.
"Uyển sổ này không có sân."
Rồi trong phòng lại im, và tôi nghe tiếng của mình.
Điều thứ hai là điều về nguồn.
Tôi để hai tay ở trên đùi, và tôi không cử động.
Tên đó phải có hai nguồn, hoặc hai người nhớ.
Có một vệt nắng ở trên mặt bàn, và vệt đó dài ra.
Điều thứ ba là điều về việc công khai.
Tiếng của chiếc đồng hồ ở trên tường không đổi, và tôi cũng không đổi.
Quyển sổ đó dán ở tấm bảng của xã ba mươi ngày.
Trong phòng có bốn cái ghế, và chỉ có hai người ngồi.
Điều thứ tư là điều về quyền của người có tên.
Có mùi của giấy cũ và mùi của bụi ở trong phòng này.
Người đó có quyền xin tên đó ra khỏi quyển sổ.
Chị ấy nói câu: "Điều thứ tư cái lạ."
"Người ta xin tên vô, và người ta xin tên ra."
Tôi nói câu: "Tên của người có tên đó."
"Ên đó không phải của xã."
Ông chủ tịch xã đi vô. Và ông ấy đọc tờ giấy đó hai lần.
Ông ấy cầm bút.
Ông ấy nói câu: "Tôi ký tờ này, và tôi ghi chữ «làm thí điểm»."
Ông ấy ký, và dấu của xã đóng ở góc, và dấu đó đỏ.
💔
Tuần sau thì huyện trả lời, và trả lời đó không phải chữ «không».
Giấy của huyện nói câu: "Việc này huyện chờ ý kiến của tỉnh."
"Huyện ghi nhận biên bản của tỉnh."
"Biên bản đó có chữ ký ở dòng thứ nhất."
Chú luật sư nói câu: "Câu đó là câu hay nhất mà huyện thì viết."
Tôi nói câu: "Vì câu đó không nói chữ «không»."
Chú ấy nói câu: "Vì câu đó đẩy việc lên tỉnh."
"Ở tỉnh có một chữ ký huyện không cãi được."
Ba mươi ngày đó quyển sổ đó dán ở tấm bảng của xã, và tấm bảng đó ở cạnh cái cổng.
Tờ giấy đó có mười hai tên. Và tên đầu là tên «Nguyễn Thị Sen».
Tên thứ hai là tên «Nguyễn Thị Hến».
Bà con đi qua tấm bảng đó, và người dừng, và người không dừng.
Có người đứng dậy, và chiếc ghế của người đó kêu một tiếng.
Ngày thứ mười có một ông vô xã.
Tôi nghĩ tới câu hỏi tiếp theo, và tôi để nó ở đó.
Ông ấy cầm tờ giấy của xã. Và tay của ông ấy run.
Ánh sáng trong phòng không đổi, vẫn trắng như lúc đầu.
Ông ấy nói câu: "Tên ở dòng thứ bảy là tên của bố của tôi."
Có một tờ giấy ở dưới chân ghế, và tôi không nhặt nó lên.
"Tôi xin xã bỏ tên đó ra."
Tôi để quyển sổ xuống, và tôi để tay ở trên nó.
Chị Thắm nói câu: "Ông là con, và ông có quyền."
Tôi nghe tiếng của ghế khi có người đổi chỗ ngồi.
Ông ấy nói câu: "Bố của tôi đi năm tôi lên bốn tuổi."
Tiếng của ai đó nói ở phòng bên kia, nhưng tôi không nghe rõ.
"Bố của tôi không để lại cái gì, và bố của tôi không nuôi tôi một ngày."
Tôi nghe tiếng của chính tôi khi tôi nuốt nước bọt.
Phòng im, và chiếc quạt quay, và bóng của cánh quạt chạy ở trên cái tường.
Trong phòng chỉ có tiếng của quạt và tiếng của giấy.
🌙
Tôi ngồi im lâu, và tay tôi để ở trên chiếc bàn.
Tôi đứng ở đó một lúc, và tôi không nói gì.
Tôi nói câu: "Tên đó ông không muốn."
Một chiếc quạt ở trên trần quay, và nó kêu đều đều.
"Ên đó xã phải bỏ."
Tôi để mắt ở trên mặt bàn, và tôi không nhìn ai.
Ông ấy ngẩng đầu lên, và mắt của ông ấy đỏ.
Tôi nghe tiếng của chiếc bút khi có người đặt nó xuống.
Tôi nói câu: "Nhưng con xin ông một việc."
Tôi nghe tiếng của đồng hồ ở trên tường, chậm và đều.
"Con xin ông nói câu đó ở dưới tên, và con sẽ ghi câu đó vào quyển sổ."
Mùi của trà nguội ở đâu đó, và mùi đó rất nhẹ.
Ông ấy nói câu: "Câu gì?"
Tôi nghĩ tới việc đó thêm một lần nữa, rồi tôi thôi.
Tôi nói câu: "Câu «người có tên đó xin tên đó ra»."
Tôi nghĩ tới một việc, rồi tôi để việc đó đi.
"Câu đó có tên của ông ở dưới."
Ông ấy im lâu, và ông ấy nhìn tấm bảng ở ngoài cái cổng.
Rồi thì ông ấy nói câu: "Tôi không muốn tên của bố của tôi ở quyển sổ đó."
"Tôi cũng không muốn tên của tôi ở dòng «người xin bỏ»."
Tôi nói câu: "Quyển sổ đó ghi câu «tên đó bỏ theo ý của con»."
"Quyển sổ đó không ghi tên của ông."
Ông ấy nói câu: "Xã làm việc đó được?"
Chị Thắm nói câu: "Xã làm việc đó được."
"Chị ghi câu đó ở cột thứ tư."
Ông ấy đứng lên, và ông ấy cúi đầu, và ông ấy đi ra.
Chị ấy nhìn tôi.
Chị ấy nói câu: "Điều thứ tư chị mới hiểu hôm nay."
Tôi nói câu: "Điều thứ tư không phải điều của luật."
"Điều thứ tư là điều của người."
Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra, và bút của tôi có mực.
Tôi viết dòng: "Tên có chủ."
"Hủ có quyền không nhận."
Tôi đánh dấu ✓ ở dòng đó, và dấu đó đen.
🧩
Ngày thứ ba mươi quyển sổ đó có chín tên.
Quyển sổ đó đóng ba mươi ngày công khai.
Tấm bảng đó xã gỡ xuống, và tờ giấy đó chị Thắm cất vô cặp.
Có một người đi qua trước cửa, và bóng của người đó đi vào.
Chiều đó trời nắng. Và cái sân của xã có một người.
Tôi đợi cho tới khi tiếng của chiếc quạt nhỏ lại.
Người đó dựng xe đạp ở cái gốc cây.
Tôi đợi cho tới lúc người đó nói câu tiếp theo.
Người đó là một ông, và ông ấy sáu mươi tuổi, và chiếc áo của ông ấy xám.
Tôi không nói gì, vì tôi không có gì để nói thêm.
Ông ấy nói câu: "Tôi ở hẻm Chợ Cũ."
Tiếng của ai đó đóng cửa ở phía sau, và rồi im.
"Tôi nhận thư của cô tháng trước."
Tôi không hỏi thêm, và không ai nói thêm.
Tôi đứng ở bậc của xã, và nắng ở trên đầu tôi.
Tôi nhìn xuống hai bàn tay tôi, và tôi thấy chúng rất sạch.
Ông ấy mở cặp. Và ông ấy lấy ra một tờ giấy.
Có ai đi ở ngoài hành lang, và bước chân của người đó chậm.
Tờ giấy đó là giấy của học trò. Và giấy đó có dòng kẻ.
Tôi ngồi lại một lúc nữa, và tôi không đứng lên.
Tờ giấy đó có bốn mươi tên. Và chữ đó không phải một tay.
Không khí trong phòng khô, và cổ của tôi cũng khô theo.
Cái mực đó có hai màu.
Có một khoảng im, và khoảng im đó dài hơn tôi nghĩ.
Ông ấy nói câu đó, và ông ấy dựng xe đạp.
Ánh đèn ở trên bàn hắt xuống, và nó làm tay tôi vàng.
"Hẻm Chợ Cũ người ta họp ở ngôi nhà của ông tổ trưởng."
Tôi nghe tiếng của nước ở trong ống, và nó chảy đều.
"Người ta đọc tên của người ở hẻm đó năm một ngàn chín trăm bảy mươi."
Trong phòng hơi lạnh, và tôi kéo cổ áo lên một chút.
Ông ấy nói câu đó, và tay của ông ấy đưa tờ giấy đó cho tôi.
Có tiếng của một chiếc xe máy ở ngoài ngõ, rồi im.
"Bốn mươi tên này là tên của người đã mất."
Không ai nói gì thêm, và tôi cũng không nói.
"Người ta nhớ tên đó, vì người ta gọi tên đó ở cái đám tang."
Tôi nhìn xuống nền, và ở trên nền có một vết nứt dài.
Tôi cầm tờ giấy đó, và giấy đó mỏng, và giấy đó có mùi của nhà.
Trong phòng không có tiếng gì ngoài tiếng của giấy.
Ông ấy nói câu: "Cô ơi."
"Hẻm Chợ Cũ có hai trăm mười bốn tên."
"Bốn mươi tên này là tên mà người ta còn nhớ."
Cái sân im, và cây có lá rơi ở trên nền, và lá đó vàng.
🔥 Kết thúc chương 197
(Hết chương 197)








