Chương 180: Làng ở cửa sông

Bến đò ở cửa sông, và bến đó có cây cầu gỗ, và cây cầu đó thấp.

Cái đò là xuồng, và xuồng đó có máy, và máy đó kêu to.

Chị lái đò đội cái nón, và chị ấy nói câu: "Chú luật sư ngồi ở giữa."

"Cái xuồng này nghiêng."

Chị Vy ngồi ở mũi. Và tay của chị ấy cầm cặp.

Cặp đó có giấy của cô Bảy.

Con sông rộng, và nước đục, và ở bên kia có cái rừng dừa nước.

Chị lái đò nói câu: "Làng Cửa Cạn ở bên kia cái rừng dừa."

"Làng đó nghèo, và làng đó không có đường."

Tôi nhìn nước, và nước đó chảy, và cái xuồng đi ngược nước.

Chú luật sư nói câu: "Làng này chú có quen."

"Ông ở xã là bạn của chú ở trường."

🖤

Làng Cửa Cạn có chợ nhỏ, và chợ đó họp ở buổi sáng.

Ngôi nhà của xã ở giữa làng, và ngôi nhà đó có cái sân, và ở sân đó có cây me.

Ông ở xã rót nước trà.

Tôi nghĩ tới mẹ tôi, rồi tôi thôi nghĩ tới mẹ tôi.

Ông ấy nói câu: "Năm một ngàn chín trăm bốn mươi lăm làng này có cái đò chìm."

Trong phòng không có gì đổi, và mùi vẫn như cũ.

"Cái đò đó đi chợ ở bên kia cửa sông."

Tôi đợi thêm một chút, và cái đợi đó không khó chịu.

Ông ấy nói câu đó, và ông ấy lấy quyển sổ.

Tôi nghe tiếng của đồng hồ ở trên tường, chậm và đều.

"Quyển sổ này làng này chép lại năm một ngàn chín trăm tám mươi."

Không khí trong phòng khô, và cổ của tôi cũng khô theo.

"Quyển sổ của năm bốn mươi lăm nước làm hư."

Tôi ngồi xuống lại, và tôi để cho căn phòng im.

Trong quyển sổ đó có chữ, và chữ đó viết tay, và ở bên lề có ghi chú.

«Đò chìm ở cửa sông, ngày rằm tháng bảy, Ất Dậu. Người chết: ba mươi bảy.»

Chú luật sư đọc dòng đó hai lần.

"Ba mươi bảy người."

"Uyển sổ này có tên của ba mươi bảy người đó không?"

Ông ấy lắc đầu.

"Quyển sổ này có số."

"Tên ở trên cái bia ở miếu."

"Cái bia đó làng này dựng năm một ngàn chín trăm bốn mươi sáu."

💔

Cái miếu ở cuối làng.

Miếu đó nhỏ.

Mái của miếu đó ngói.

Cái ngói đó có rêu.

Cái miếu có chiếc bàn thờ. Và ở trên chiếc bàn thờ đó có chiếc bát hương.

Cái tro trong chiếc bát đó còn ấm.

Có một người đi qua trước cửa, và bóng của người đó đi vào.

Ông ở xã nói câu: "Cái miếu này làng này cúng ngày rằm tháng bảy."

Tôi ngồi thẳng lên, và tôi để hai tay ở trên bàn.

"Ngày đó làng này cúng ba mươi bảy người ở trên con sông."

Có người đứng dậy, và chiếc ghế của người đó kêu một tiếng.

Chị Vy thắp hương. Và chị ấy cắm hương đó ở chiếc bát.

Tôi thấy lạnh ở sau lưng, và tôi không quay lại.

Khói bay lên cái mái ngói.

Một chiếc quạt ở trên trần quay, và nó kêu đều đều.

Cái bia ở trước miếu.

Tôi nghe tiếng của một chiếc xe đạp ở ngoài sân.

Bia đó bằng đá.

Đá đó đen.

Chữ ở trên cái bia đó khắc.

Ba mươi bảy tên ở trên cái bia đó. Và tên xếp theo tuổi.

Tên của người già nhất ở dòng đầu.

Tôi đọc dòng đầu, và tay tôi run.

«Nguyễn Văn Bình, 1920.»

Ở bên cạnh tên đó có chữ nhỏ. Và chữ đó là chữ «vợ».

Ở sau chữ đó có tên.

«Nguyễn Thị Sen.»

Chị Vy đứng ở sau tôi. Và chị ấy không nói câu gì.

Tay của chị ấy cầm tay tôi.

Ở dòng thứ hai có tên của đứa con.

«Nguyễn Văn Còn, 1943.»

Trong phòng có bốn người, và không ai nói với ai câu nào.

Tôi đếm tên ở trên cái bia.

Không ai nhìn tôi, và tôi cũng không nhìn ai trong phòng.

Tên cuối là tên của đứa con của người ở làng bên.

Có mùi của khói ở đâu đó, và mùi đó rất nhẹ.

Đứa con đó hai tuổi, và tên của đứa con đó ở dòng thứ ba mươi bảy.

Tôi không biết bây giờ là mấy giờ, và tôi cũng không hỏi.

Ông ở xã nói câu: "Năm đó làng này có hai trăm cái hộ."

Tôi nghĩ tới câu hỏi tiếp theo, và tôi để nó ở đó.

Làng này dựng cái bia này bằng tiền của làng.

Tiếng của chiếc đồng hồ ở trên tường đều, và nó không dừng.

"Làng này khắc tên của người chết."

Chú luật sư chụp cái bia, và chú ấy chụp dòng đầu ba lần.

Ông ở xã nói câu: "Cái bia này làng này khắc năm một ngàn chín trăm bốn mươi sáu."

"Cái đá này ở núi, và người khắc là ông thợ đá ở làng bên."

Tôi ngồi xuống bậc của miếu.

"Ông ơi."

"Chữ «vợ» này là chữ của làng, hay là chữ của người khắc?"

Ông ấy nói câu: "Chữ đó làng này dặn."

Làng này khắc tên của người chết.

Làng này khắc tên của vợ, vì vợ thì còn sống.

"Vợ ở làng này."

🌙

Ngôi nhà thờ tộc của họ Nguyễn ở bên cái miếu. Và ngôi nhà đó có cửa gỗ.

Cửa đó đóng.

Bà ấy mở cửa, và bà ấy chín mươi hai tuổi, và bà ấy đi bằng cái gậy.

Bà ấy tên là Cầm, và bà ấy là em của ông Bình.

Chú luật sư nói việc của tôi, và bà ấy nghe, và mặt của bà ấy không đổi.

Tôi nhìn lên trần, và ở trên trần có một vết ố.

"Cô là con của ai?"

Tiếng của ai đó nói ở phòng bên kia, nhưng tôi không nghe rõ.

Tôi nói tên của mẹ tôi, và bà ấy im lâu.

Tôi ngồi lại một lúc nữa, và tôi không đứng lên.

"Cô Bống tôi không biết."

Có ai đi ở ngoài hành lang, và bước chân của người đó chậm.

"Mà tên «Sen» tôi biết."

Trong phòng có bốn cái ghế, và chỉ có hai người ngồi.

"Tên đó làng này không nói năm mươi năm."

Không có ai gõ cửa, và tôi cũng không đứng dậy.

Bà ấy ngồi xuống chiếc ghế, và cái gậy ở bên chân.

"Cô vô cái đây vì bia."

Tôi nói việc này: cái bia làng này dựng.

Cái bia khắc tên của chị dâu của tôi.

"Tên đó ở trên cái đá."

Tôi nhìn bà ấy.

"Vậy thì tên đó có nghĩa."

"Ên đó làng này không nói."

Bà ấy cầm cái gậy, và tay của bà ấy trắng.

"Tên đó làng này nói đêm đó."

Đêm mà cái đò chìm làng này nói tên đó, và làng này nói câu «tại chị ấy».

"Chị ấy đi sáng hôm sau."

Phòng im, và cửa mở, và nắng ở trên cái nền gạch.

Tiếng của ai đó đóng cửa ở phía sau, và rồi im.

🧩

Chị Vy nói câu: "Bà ơi."

Có một vệt sáng ở trên tường, và vệt đó hẹp dần.

"Vì sao làng này nói câu đó?"

Trong phòng hơi lạnh, và tôi kéo cổ áo lên một chút.

Bà ấy nhìn chị Vy, và mắt của bà ấy sắc.

Có một con ruồi ở trên trần, và nó đứng yên ở đó.

"Vì cái đò đó chở ba mươi bảy người, và đò đó nhỏ."

Tôi nghe thấy tiếng của một chiếc quạt ở phòng bên cạnh.

"Chị ấy đem cái rương lên đò."

Tôi nhìn xuống hai bàn tay tôi, và tôi thấy chúng rất sạch.

Chị Vy im, và tay của chị ấy cầm cặp.

"Cái rương đó nặng."

"Hị ấy không chịu để rương ở bến."

"Cái đò nghiêng ở khúc cua."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy nhìn chiếc bàn thờ.

"Chị ấy ngồi ở mũi cái đò, và tay của chị ấy giữ rương."

"Tôi nhớ tay đó, vì tay đó gầy, và tay đó không rời cái rương."

Chú luật sư hỏi câu: "Bà thấy cái rương đó không?"

Bà ấy lắc đầu.

"Tôi mười hai tuổi, và tôi ở bến."

Tôi thấy cái đò đi, và tôi thấy rương ở mũi đò.

"Cái rương đó bằng gỗ, và nắp của rương có khoá."

Tôi ngồi ở chiếc ghế.

Lưng tôi lạnh, vì cái rương đó bây giờ ở gác của nhà chị Hoa.

Đèn ở trên trần vẫn sáng, và ánh sáng của nó không đổi.

Cái rương đó ở hẻm này hai mươi tám năm.

Trong phòng chỉ có tiếng của quạt và tiếng của giấy.

"Bà ơi."

"Trong cái rương đó có gì?"

Mùi của trà nguội ở đâu đó, và mùi đó rất nhẹ.

Bà ấy nói câu: "Tôi không biết."

Tôi đợi cho tới lúc người đó nói câu tiếp theo.

Tôi nghĩ cái rương đó có đồ của nhà.

Tôi nghe tiếng của chính tôi khi tôi đứng lên.

"Mà chị ấy không chịu bỏ cái rương đó ở bến, và chị ấy mất chồng và con."

Trong phòng có mùi của gỗ cũ, và mùi đó không rời đi.

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy cầm cái gậy, và bà ấy đứng lên.

"Cô đi theo tôi."

"Tôi cho cô tên đó."

"Mà cô thì phải hứa việc này: cô đừng nói việc cái rương ở làng này."

Ngôi nhà thờ tộc có chiếc tủ, và chiếc tủ đó có quyển sổ, và quyển sổ đó bọc bằng vải đỏ.

Bà ấy mở quyển sổ đó, và quyển sổ đó có chữ, và chữ đó viết bằng bút lông.

«Nguyễn Văn Bình, sinh 1920, mất 1945.

Vợ: Nguyễn Thị Sen, sinh 1922.

Con: Nguyễn Văn Còn, sinh 1943.»

Bà ấy chỉ dòng đó, và ngón tay của bà ấy để ở trên chữ «Sen».

"Tên này ở trong quyển sổ của tộc này năm mươi năm."

"Tên này làng này không nói, mà tên này cái tộc này giữ."

Tôi nhìn dòng đó, và cái mực đen, và giấy vàng.

Tôi để tờ giấy xuống, và tôi vuốt cho nó phẳng lại.

Chú luật sư chụp quyển sổ, và chú ấy nói câu đó ở ngoài cái sân.

Tôi nghe tiếng của chính tôi khi tôi nuốt nước bọt.

"Quyển sổ này là giấy của tộc, không phải giấy của nhà nước."

Tôi nhìn ra ngoài, và ở ngoài đó có một hàng cây.

"Mà quyển sổ này có tên, và tên đó có năm sinh."

Tôi đếm tới mười, rồi tôi đếm lại từ đầu.

Bà Cầm đứng ở cửa, và bà ấy nói câu cuối.

Tôi đợi cho tới khi tiếng của chiếc quạt nhỏ lại.

"Cô đem tên đó về hẻm đó."

Tôi không hỏi thêm, và không ai nói thêm.

Tên đó ở quyển sổ này, mà tên đó làng này không gọi.

"Cô gọi tên đó ở chỗ mà người ta cần tên."

Tôi cầm tay của bà ấy, và tay đó nhẹ, và bà ấy không rút tay ra.

🔥 Kết thúc chương 180

(Hết chương 180)