Chương 179: Cột cũ

Đêm đó hẻm tối, và đèn của nhà nào thì cũng tắt.

Chị Hạnh gọi chiếc điện thoại cho cháu của bà Sáu.

Cháu nói câu: "Bà đi ra hẻm lúc bảy giờ."

"Bà cầm cái búa và thang."

Có một vệt sáng ở trên tường, và vệt đó hẹp dần.

Chị Trang mở đèn của điện thoại, và ánh sáng đó vàng.

Hẻm có hai đầu. Đầu ở trên có cột xi măng, và cột đó mới.

Đầu ở dưới giáp con rạch, và ở đầu đó có cột cũ.

Tôi để ý thấy tay tôi lạnh, và tôi nắm tay lại.

Cột cũ thấp, và cột đó bằng xi măng, và ở trên cột đó có chữ.

Chữ đó khắc, và chữ đó không sâu, và cái rêu ở trong chữ.

Bà Sáu đứng ở cột đó. Và cái thang ở dưới chân của bà ấy.

Tôi không hỏi thêm, và không ai nói thêm.

Cái búa ở trong tay.

Bà ấy bảy mươi tám tuổi. Và lưng của bà ấy còng.

Tay của bà ấy với không tới chỗ đó.

Trong phòng có bốn người, và không ai nói với ai câu nào.

🖤

Chị Hạnh chạy tới, và chị ấy cầm cái thang.

"Bà nội ơi."

"Bà làm cái gì ở đây?"

Bà ấy không quay lại, và bà ấy nói câu: "Tấm bảng này phải ở cột này."

Tôi uống một ngụm nước, và nước trong ca đã nguội.

"Cột này là cột của xóm."

Tôi cầm đèn, và tôi rọi đèn vào cột.

Chữ ở trên cột có ba cái từ, và từ thứ hai mờ, và từ thứ ba là số.

«HẺM — BÀ ĐEN — 1975».

Bà ấy để cái búa xuống, và bà ấy ngồi ở bậc của cột.

Tôi nghe tiếng của ghế khi có người đổi chỗ ngồi.

"Năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm xóm này đắp cột này."

"Cột này xóm này đắp bằng tiền của xóm."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy cầm tay tôi.

Tôi nhìn xuống chân, và ở dưới chân tôi có một viên gạch vỡ.

"Chữ này ông chồng của tôi khắc."

"Ông ấy khắc chữ «hẻm», và ông ấy khắc chữ «Bà Đen»."

Năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm xóm này họp ở cái sân đình.

Không ai nhìn tôi, và tôi cũng không nhìn ai trong phòng.

Xóm này có mười bốn cái hộ, và hẻm này rộng ba cái mét.

Xóm này góp tiền, và xóm này mua ống, và xóm này đắp cột.

Cột này xóm này đắp trong ba ngày.

Tôi ngồi xuống lại, và tôi để cho căn phòng im.

Bà Sáu nói câu: "Cột này không phải cột của xã."

"Cột này là cột của xóm, và xóm này đắp nó bằng tay của xóm."

Chị Trang hỏi câu: "Vậy thì cột xi măng ở đầu trên ở đâu ra?"

Tôi đợi cho tới lúc người đó nói câu tiếp theo.

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy nhìn cột xi măng.

"Cột đó xã dựng năm hai ngàn lẻ chín, lúc mà xã thì làm cái cống."

"Xã dựng cột đó ở đầu trên, vì ở đầu đó có xe vô."

Đèn rọi vào chữ, và cái rêu xanh, và đêm im.

"Ông ấy khắc chữ «Bà Đen» năm đó, và ông ấy không hỏi tên của bà ấy."

"Vì xóm này gọi bà ấy bằng tên đó."

💔

Chị Hạnh dựng cái thang, và chị ấy leo, và chị ấy cầm tấm bảng gỗ.

Tấm bảng gỗ cũ. Và tấm bảng đó có hai cái lỗ đinh.

Tôi nghe tiếng của chính tôi khi tôi đứng lên.

Cái lỗ đó không khớp với lỗ ở trên cột.

Chị ấy nói câu: "Bà nội ơi."

"Cái lỗ này không khớp."

Tôi nghe tiếng của chiếc bút khi có người đặt nó xuống.

Bà ấy nói câu: "Cái lỗ đó khớp với cột cũ của năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm."

Cột này xóm này làm lại năm hai ngàn lẻ chín.

"Người ta đổ cái xi măng mới ở chỗ đó."

Tôi nhìn cái bóng của mình ở trên tường, và nó không động.

Tôi nhìn cột, và ở chỗ cái lỗ cũ có xi măng mới, và xi măng đó nhẵn.

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy chỉ cái lỗ cũ.

"Chị đóng cái đinh ở chỗ lỗ cũ."

Có một khoảng im, và khoảng im đó dài hơn tôi nghĩ.

"Chỗ đó còn gỗ ở trong."

Chị Hạnh đóng cái đinh.

Đinh đó vô.

Tấm bảng gỗ ở trên cột.

Tôi đợi cho tới khi tiếng của chiếc quạt nhỏ lại.

Tấm bảng đó thấp hơn đầu của bà Sáu.

Bà ấy đứng lên, và bà ấy nhìn tấm bảng, và mắt của bà ấy ướt.

"Tấm bảng này ở cột này năm mươi năm."

"Tấm bảng này ở chỗ mà xóm này nhìn thấy lúc xóm này đi ra con rạch."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy cầm cái búa.

Tiếng của ai đó đóng cửa ở phía sau, và rồi im.

"Mà cột này rỗng."

"Cột này xóm này đắp bằng ống, và ở trong ống đó có chỗ."

Tôi nhìn cột, và ở chân cột có miệng ống, và miệng ống đó bịt bằng cái nắp.

Tôi đợi cho tới khi trong phòng im trở lại như trước.

🌙

Cái nắp gỉ, và chị Hạnh nạy nắp bằng búa, và nắp đó mở.

Ở trong ống có chiếc hộp.

Chiếc hộp đó bằng sắt.

Tôi gật đầu, và tôi không biết mình gật đầu với cái gì.

Chiếc hộp đó gỉ.

Ở trong chiếc hộp đó có nước.

Bà ấy nói câu: "Chiếc hộp này xóm này để ở cái đây năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm."

Mùi của trà nguội ở đâu đó, và mùi đó rất nhẹ.

Năm đó xóm này làm quyển sổ của xóm.

"Xóm này sợ nước, nên xóm này để quyển sổ ở chỗ cao."

Tôi mở chiếc hộp.

Có ai đi ở ngoài hành lang, và bước chân của người đó chậm.

Nước chảy ra.

Ở trong chiếc hộp có cái gói.

Cái gói đó bọc bằng nilon.

Cái nilon còn, và giấy ở trong nilon vàng, và mực nhòe ở bốn góc.

Giấy đó có cái tựa: «SỔ HỘ CỦA XÓM — 1975». Và ở dưới tựa có chữ ký.

Chữ ký đó là chữ ký của cô Bảy.

Tôi nhìn ra ngoài, và ở ngoài đó có một hàng cây.

Chị Trang rọi đèn, và chiếc hộp ở trên cái nắp thùng, và giấy ở trên nắp đó.

Giấy đó có mười bốn dòng.

Dòng thứ nhất viết câu: «Hộ đầu hẻm: bà Đen».

Có người đứng dậy, và chiếc ghế của người đó kêu một tiếng.

Ở bên cạnh có dấu hai chấm.

Ở sau dấu hai chấm không có tên. Chỗ đó trống.

Mà ở dưới dòng đó có chữ nhỏ, và chữ đó viết bằng bút chì, và chữ đó mờ.

Tôi để tờ giấy xuống, và tôi vuốt cho nó phẳng lại.

«Hỏi sau».

Bà Sáu nhìn chữ đó, và bà ấy nói câu: "Cô Bảy viết chữ đó."

"Cô ấy định hỏi tên của bà ấy."

"Ô ấy không hỏi."

Trong phòng có mùi của gỗ cũ, và mùi đó không rời đi.

Tôi ngồi ở bậc của cột, và giấy ở trong tay tôi, và giấy đó lạnh.

"Mà cô Bảy bây giờ ở cái đâu?"

Bà ấy nói câu: "Cô ấy ở ngôi nhà của con gái, ở ấp trên."

Rồi trong phòng lại im, và tôi nghe tiếng của mình.

"Cô ấy nằm chiếc giường, và chân của cô ấy không đi được."

🧩

Sáng hôm sau thì tôi đi ấp trên, và chị Vy đi với tôi, và chị ấy cầm giấy đó.

Cô Bảy nằm ở chiếc giường. Và cái chăn ở trên chân.

Tôi đứng ở đó một lúc, và tôi không nói gì.

Ở đầu giường có tấm ảnh của chồng.

Tôi để giấy đó ở trên cái chăn.

"Cô ơi."

"Cô viết chữ «hỏi sau» ở dòng thứ nhất."

"Cô ấy không hỏi."

Cô ấy cầm giấy, và tay của cô ấy run, và cô ấy đọc dòng đó lâu.

Tôi nghe tiếng của nước ở trong ống, và nó chảy đều.

"Tôi hỏi rồi."

"Tôi hỏi năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm, và tôi hỏi ở cái sân của nhà bà ấy."

Cô ấy nói câu đó, và cô ấy nhìn ô cửa sổ.

Trong phòng chỉ có tiếng của quạt và tiếng của giấy.

"À ấy nói câu «tên của tôi ở ngoài kia»."

Tôi hỏi câu «ngoài kia là cái đâu».

"Bà ấy nói câu thứ hai: «tên đó ở trên giấy của làng tôi»."

Ánh sáng trong phòng không đổi, vẫn trắng như lúc đầu.

Phòng im, và chiếc quạt quay, và chị Vy ngồi xuống chiếc ghế.

"Làng đó là làng nào?"

Cô ấy nói câu: "Làng ở cửa sông."

Ánh đèn ở trên bàn hắt xuống, và nó làm tay tôi vàng.

"Làng đó tên là làng Cửa Cạn."

"Bà ấy nói tên đó một lần, và tôi viết tên đó ở trong quyển sổ của tôi."

Cô ấy nói câu đó, và cô ấy cầm tay tôi.

Có mùi của giấy cũ và mùi của bụi ở trong phòng này.

"Mà làng đó ở bên kia cửa sông, và làng đó đi cái đò."

"Tôi không đi được cái đò năm mươi năm."

Tôi cầm tay của cô ấy, và tay đó nhẹ.

"Cô ơi."

"Cô cho tôi tên của làng đó."

Cô ấy nói câu: "Làng đó ở huyện bên cạnh."

Tôi ngồi thẳng lên, và tôi để hai tay ở trên bàn.

Xã đó tên là xã Cửa Cạn.

"Chỗ mà bà ấy nói là chỗ mà làng đó giữ quyển sổ của làng."

Chị Vy mở quyển sổ tay của chị ấy, và chị ấy viết tên đó.

Trong phòng không có gì đổi, và mùi vẫn như cũ.

Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra, và tôi viết điều thứ sáu mươi sáu.

"Điều sáu mươi sáu: giấy không ở chỗ mà người ta tìm."

Giấy ở chỗ mà người có tên đi ra.

Trong phòng có bốn cái ghế, và chỉ có hai người ngồi.

Bà ấy đi ra làng đó năm một ngàn chín trăm bốn mươi lăm.

"Tên của bà ấy ở lại làng đó."

"À ấy đi một mình."

Có một con thằn lằn ở trên tường, và nó không động.

Rồi tôi đánh một dấu tích.

Cô ấy nói câu cuối, và giọng của cô ấy nhỏ.

"Cô Mai."

"Cô đi làng đó."

Tôi để hai tay ở trên đùi, và tôi đợi.

Cô hỏi câu này: năm một ngàn chín trăm bốn mươi lăm làng đó có cái đò.

Cái đò đó chìm.

Làng đó có quyển sổ của người chết ở trên biển.

"Quyển sổ đó có tên của người ở trên cái đò."

Cô ấy nói câu đó, và cô ấy nhắm mắt.

"Tên của chồng và tên của con ở trong quyển sổ đó."

Ở bên cạnh tên của chồng có chữ «vợ».

"Ở sau chữ đó có tên của bà ấy."

🔥 Kết thúc chương 179

(Hết chương 179)