Chương 169: Con gà ở sân

Tin đó đi nhanh hơn tin của tờ giấy ở cái sân đình.

Tin đó đi từ quán ở đầu hẻm, và tin đó đi qua chợ, và tin đó đi tới ấp dưới trong buổi chiều.

Tin đó có câu này: «xóm này có mười một người lấy tên của người ta.

Bà ở cuối ấp dưới là người thứ nhất.»

Tôi đợi, và trong lúc đợi thì tôi nghe tiếng của mình.

Chị Trang gọi cho tôi lúc bốn giờ.

"Cô Mai."

"Tin đó có người đẩy."

Tin đó không phải tin người ta nghe rồi người ta nói.

"Tin đó có câu «người thứ nhất», và chữ đó là chữ của người ta đã đọc quyển tập giấy của cô Bảy."

"Chị nói cái gì?"

"Chị nói việc này: quyển tập giấy của cô Bảy có mười một dòng."

Quyển tập đó cô và chị Vy đọc. Và cô photo quyển tập đó ở quán.

"Người ở quán đó đọc quyển tập đó."

"Chị ơi."

"Quyển tập đó có tên của mẹ tôi."

Có một lúc dài, và trong lúc đó không ai nói một câu nào.

"Ừ."

"Uyển tập đó có tên của mười một người."

"Quyển tập đó bây giờ ở trong tay của người ta."

🖤

Sáng hôm sau thì tôi đi ấp dưới.

Bà Hai ngồi ở cái sân, và sân đó có lông gà, và lông đó trắng, và lông đó rải rác.

Cái chuồng gà mở, và cửa của chuồng đó gãy, và ở trong chuồng đó không có con gà nào.

Bà ấy ngồi ở chiếc ghế, và tay của bà ấy để ở trên đầu gối, và tay đó không động.

"Bà ơi."

"Bà ơi."

"Con gà…."

"Con gà chết đêm qua."

"Người ta cho con gà ăn cái gì đó."

"Con gà chết ở cái sân, và con gà chết cả đàn, và ở trong chuồng có chiếc chén, và chiếc chén đó có hạt."

Có tiếng của một chiếc xe máy ở ngoài ngõ, rồi im.

Tôi cúi xuống, và chiếc chén đó ở góc cái chuồng.

Chiếc chén đó là chiếc chén nhựa, và hạt ở trong chiếc chén đó màu hồng.

"Bà ơi."

"Bà phải đi công an."

Bà ấy lắc đầu.

"Bà không đi công an."

Bà đi công an xóm này biết bà đi công an.

"Xóm này nói bà đi công an để bà giữ đất."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy đứng lên, và lưng của bà ấy cong, và bà ấy đi tới cái chuồng.

"Cô Mai."

"Bà ở ngôi nhà này bốn mươi năm."

Bà có con, và con của bà ở Sài Gòn, và con của bà không biết việc này.

"Bà không muốn con của bà biết."

Bà ấy cúi xuống, và bà ấy nhặt con gà, và con gà đó mềm, và cổ của con gà đó gãy.

💔

Bà ấy để con gà ở trên lá chuối.

"Bà ơi."

"Bà kể cho tôi việc năm một ngàn chín trăm bảy mươi chín."

"Năm đó bà hai mươi hai tuổi."

"Bà có con đầu, và con đó chết, và bà không có giấy khai tử, và bà không có giấy khai sinh của bà."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy cầm cái nón ở cạnh chiếc ghế.

"Bà ở ngôi nhà này, và ngôi nhà này là ngôi nhà của mẹ bà, và mẹ bà cũng không có giấy."

"Nên bà không có giấy gì, và bà không có tên."

Trong phòng hơi lạnh, và tôi kéo cổ áo lên một chút.

Bà ấy quạt cái nón.

"Ô Bảy tới ngôi nhà này tháng chín."

"Cô ấy đi xe đạp, và cô ấy cầm cặp."

"Cô ấy ngồi ở chiếc ghế này, và cô ấy nói câu: «chị có muốn có tên không?»."

"Bà nói câu «muốn»."

"Ô ấy nói câu «chị phải trả giá»."

"Giá bao nhiêu?"

"Không phải tiền."

Bà ấy để cái nón xuống.

Có mùi của giấy cũ và mùi của bụi ở trong phòng này.

"Cô ấy nói câu này: «tên mà chị thì lấy là tên của người đã chết."

"Chị phải việc này: mỗi năm, ngày giỗ của người đó, chị phải đi cái mộ của người đó."

"Chị phải thắp nhang.»."

Cái sân im, và lông gà ở trên sân, và gió làm lông đó bay.

"Bà ấy nói câu đó hả?"

"Ừ."

"À đã làm việc đó bốn mươi năm."

"Bà đi cửa biển mỗi năm, và bà đi xe đò."

"Bà đi bộ hai cây số, và cái mộ đó ở bãi, và mộ đó không có bia."

Bà ấy nói câu đó, và giọng của bà ấy không đổi.

Tôi nhìn ra ngoài, và ở ngoài đó có một hàng cây.

"À không biết mặt của người đó."

Bà không biết người đó có con, hay chồng. Bà chỉ biết tên.

Bà đứng ở cái mộ đó, và bà nói câu: «chị ơi.

"Tên của chị ở ngôi nhà tôi."

"Ên đó tôi giữ cái sạch.»."

🌙

Bà ấy đứng lên, và bà ấy đi vào ngôi nhà.

Bà ấy mở chiếc tủ, và chiếc tủ đó ở góc nhà, và chiếc tủ đó có cái ổ khoá.

Bà ấy mở chiếc tủ, và bà ấy lấy ra một chiếc hộp sắt.

Chiếc hộp đó nhỏ, và chiếc hộp đó gỉ, và cái nắp của hộp đó có hình con chim.

Bà ấy mở chiếc hộp, và ở trong chiếc hộp đó có một tờ giấy, và tờ đó gấp làm tám, và tờ đó đã ố.

Tờ đó là tờ giấy học trò, và chữ ở trên tờ đó là chữ viết tay, và cái mực đó tím.

«GIAO ƯỚC — 1979.

Tôi là Nguyễn Thị Hai, không có giấy tờ.

Tôi nhận tên Trần Thị Hai. Người có tên này đã mất năm 1972.

Tôi sẽ giữ tên này, và mỗi năm ngày giỗ tôi thắp hương ở mộ.

Nếu tôi không làm tên này trả lại.

Người làm chứng: VTB»

Tôi đọc tờ đó hai lần, và lần thứ hai tôi đọc chữ «VTB».

"Cô Bảy tên là Nguyễn Thị Bích."

Ánh sáng trong phòng không đổi, vẫn trắng như lúc đầu.

"Ừ."

"Mà năm đó cô ấy ký chữ «VTB»."

"Chữ đó cô ấy dùng năm đó, và chữ đó cô ấy không dùng lần nào nữa."

Bà ấy nói câu đó, và bà ấy để tờ giấy ở trên chiếc bàn, và tay của bà ấy run.

"Cô Mai."

"Tờ này bà giữ bốn mươi năm."

"Tờ này là tờ duy nhất mà bà thì có, và tờ này bà không đưa cho ai."

"Bà ơi."

"Tờ này là tờ mà toà thì cần."

"Tờ này chứng minh việc tên đó là tên mượn, và việc đó là việc của xã, không phải việc của bà."

Bà ấy nhìn tôi.

"Cô Mai."

"Bà đưa tờ này cho cô."

Có người đứng dậy, và chiếc ghế của người đó kêu một tiếng.

"Mà bà thì xin cô một việc."

"Vâng."

"Cô đừng có nói việc con gà."

Bà sẽ nói việc con gà với xóm, và bà sẽ nói câu này: «con gà chết vì bệnh».

"Vì bà thì không muốn xóm này có người đi cái trại giam vì con gà."

Tôi ngồi im lâu.

"Bà ơi."

"Người ta giết đàn gà của bà."

"À giấu việc đó."

"Ừ."

"Vì sao?"

Bà ấy cầm tờ giấy, và bà ấy gấp tờ đó làm tám, và bà ấy để tờ đó vào chiếc hộp.

"Vì xóm này có bốn mươi bảy ngôi nhà, và xóm này có mười một ngôi nhà nữa."

Nếu xóm này chia làm hai, người ta không cần làm cái gì nữa.

"Người ta chỉ cần ngồi, và xóm này tự cãi nhau."

Bà ấy đóng chiếc hộp, và cái nắp của hộp đó kêu.

🧩

Tôi cầm chiếc hộp đó, và chiếc hộp đó nặng, và cái nắp của hộp đó lạnh.

"Bà ơi."

"Bà có biết tên của người ở dòng thứ bảy không?"

"Tên thật của người đó."

Bà ấy nhìn tôi, và mắt của bà ấy có cái gì đó.

"Bà biết."

"Bà là người đó."

"Vậy bà nói tên thật của bà."

Bà ấy im, và bà ấy nhìn cái sân, và sân đó có lông gà, và lông đó trắng.

"Tên thật của bà là tên mà mẹ bà đặt."

"Tên đó là «Hai»."

"Mà tên đó không có họ."

"Vì mẹ bà không có họ."

Bà ấy cầm cái nón.

"Ên đó không có ở trong quyển sổ nào."

Tên đó chỉ có ở trong miệng của mẹ bà, và mẹ bà chết năm một ngàn chín trăm tám mươi lăm.

"Năm đó tên đó không có ai nói nữa."

Bà ấy đội cái nón.

Tôi để mắt ở trên mặt bàn, và tôi không nhìn ai.

"Cô Mai."

"Cô có tên ở trên giấy khai sinh."

Tên đó là tên mà mẹ cô đặt, và tên đó xã ghi.

"Cô không biết việc đó là việc gì."

Bà ấy đứng ở cái sân, và nắng ở trên nón, và bóng của nón đó ở trên mặt của bà ấy.

"Bà không có tên."

"Bà có tên mượn bốn mươi năm."

"Tên mượn đó bà không trả lại được, vì bà thì không có tên khác để trả."

Tôi đứng ở cái sân, và chiếc hộp sắt ở trong tay tôi, và tay tôi lạnh.

Tôi hiểu ra một việc, và việc đó làm chân tôi mỏi.

Tôi để mắt ở trên tay tôi, và tôi đợi cho tay tôi ấm lại.

Bà Tư có dấu, và dấu đó là dấu giả, và bà ấy vẫn có tên.

Bà Sáu có dấu, và dấu đó là dấu bà ấy tự khắc, và bà ấy vẫn có tên.

Bà Hai có tên mượn, và bà ấy không có dấu nào.

Mẹ tôi có cái bia, và bia đó có tên của người khác, và tên đó là tên duy nhất mà mẹ tôi có.

Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra, và tay tôi run, và bút của tôi không có mực.

"Điều năm mươi tám: người ta nói việc mượn tên là việc của người mượn."

Mà việc mượn tên là việc của người cho tên.

Vì người thì không có tên không mượn được.

"Người ta lấy chỗ trống, và người ta gọi chỗ đó là tội."

Rồi tôi ấn bút xuống giấy, và bút đó không ra cái mực, và dấu tích đó không có.

Tôi nhìn trang giấy, và trang đó trắng.

Tôi nghĩ tới việc: bà Hai có tên mượn, và bà ấy không có tên khác.

Mẹ tôi có tên mượn, và mẹ tôi có tên khác.

Tên khác đó chỉ có ở trong miệng của cô Bảy, và cô Bảy bảy mươi mốt tuổi.

Tôi để quyển sổ tay xuống, và tôi nhìn cái sân, và lông gà đã bay đi, và sân đó sạch.

Tôi nghĩ việc này: nếu cô Bảy chết, tên «Trần Thị Bống» không có ai nói nữa.

Tên đó sẽ không có ở trong quyển sổ đất.

Tên đó sẽ không có ở trong cái bia, và tên đó sẽ không có ở trong miệng của ai.

Tôi phải làm việc đó trước.

🔥 Kết thúc chương 169

(Hết chương 169)