Chương 168: Tên bị gạch

Ngôi nhà của cô Bảy có chiếc bàn thờ, và ở trên chiếc bàn thờ đó có tấm ảnh đen trắng.

Cô ấy mở chiếc tủ ở góc nhà, và chiếc tủ đó thấp, và cô ấy lấy ra một chiếc hộp giấy.

"Dưới chiếc hộp đó có cái này."

"Quyển tập này cô chép năm một ngàn chín trăm bảy mươi lăm."

Năm đó xã làm việc rà soát cái hộ khẩu.

"Cô là người ngồi ở chiếc bàn, và cô chép danh sách."

"Cô chép danh sách đó để làm cái gì?"

"Để cô nhớ."

Cô ấy mở quyển tập đó, và giấy của tập đó vàng, và cái mực của tập đó là mực tím, và mực đó đã bạc.

Có một con thằn lằn ở trên tường, và nó không động.

Trang đầu có chữ «RÀ SOÁT HỘ KHẨU — ẤP TRÊN».

Ở dưới chữ đó có những dòng, và mỗi dòng có một tên, và tên đó viết bằng chữ nhỏ.

Ở bên phải của mỗi tên có một cái ô, và ở trong ô đó có chữ «có», hay chữ «không», hay chữ «mất».

🖤

Cô ấy lật tới trang thứ ba, và ngón tay của cô ấy đi xuống, và ngón tay đó dừng ở dòng thứ mười một.

«11. Trần Thị Bống — 1954 — không có giấy tờ.»

Ở cái ô bên phải thì có chữ «mất».

Chữ đó bị gạch một cái, và ở trên vạch gạch đó có chữ «không tồn tại».

"Chữ «không tồn tại» đó là chữ của ai?"

Cô ấy im.

"Chữ đó là chữ của ông ở huyện."

"Ông đó xuống xã ba ngày, và ông đó ngồi ở chiếc bàn của cô, và ông đó đọc danh sách, và ông đó gạch."

"Ông đó tên là gì?"

Cô ấy lắc đầu.

"Cô không biết tên."

"Cô biết họ."

"Ông đó họ Vũ."

Tôi nhìn chị Vy, và mặt của chị ấy trắng.

"Cô ơi."

"Chữ «không tồn tại» đó có nghĩa là cái gì?"

"Nghĩa là cái này: người đó không có ở trong quyển sổ hộ khẩu."

Người đó không có giấy khai sinh. Người đó không có giấy gì.

"Nên người đó không có tên."

"Gười đó ở ngôi nhà này."

Người đó đi chợ, và người đó đi cái ruộng, và người đó nói tiếng của xóm này.

"Mà người đó không có tên."

💔

"Cô ơi."

"Mẹ tôi nói cái gì ở lúc mà cô ấy đưa tờ giấy đó?"

Cô ấy im lâu, và cô ấy nhìn chiếc bàn thờ.

"Chị Bống ngồi ở chiếc ghế đó, và chị ấy nhìn tờ giấy, và chị ấy nhìn tên «Trần Thị Ngọ» lâu."

Tôi không hỏi thêm, và không ai nói thêm.

"Hị ấy hỏi cô một câu."

"Chị ấy hỏi: «người này có cái mộ không?»."

Tôi không hiểu.

"Chị ấy hỏi việc đó, vì chị ấy biết tên đó là tên của người đã chết."

"Chị ấy hỏi việc đó để chị ấy biết chị ấy phải làm cái gì."

Cô ấy nhìn tôi.

Tôi nghĩ tới mẹ tôi, rồi tôi thôi nghĩ tới mẹ tôi.

"Ô nói: «người này có cái mộ ở nghĩa địa ở cửa biển."

"Mộ đó không có bia, vì người đó không có con.»."

"Hị Bống ngồi im lâu."

Rồi chị ấy nói câu này: «Vậy thì tên này có chỗ.

"Tên của tôi không có chỗ.»."

"Cô ơi."

"Mẹ tôi nói câu đó, và mẹ tôi lấy tên đó."

Mẹ tôi dùng tên đó bốn mươi năm.

"Mẹ tôi chết, và cái bia của mẹ tôi ghi tên đó."

Cô ấy gật đầu.

"Ẹ tôi không nói việc đó với con."

Mẹ tôi không nói việc đó với ai.

"Mẹ tôi giữ việc đó một mình bốn mươi năm."

🌙

"Cô ơi."

"Quyển tập giấy này có bao nhiêu tên?"

Cô ấy lật quyển tập đó, và cô ấy đếm bằng ngón tay, và ngón tay đó đi chậm.

"Quyển tập này có mười một tên bị gạch."

"Mười một tên đó là mười một người không có giấy tờ."

"Ô làm giấy cho mười một người đó."

Mười một người đó lấy tên của người đã chết.

"Mười một người đó có giấy, và giấy đó có tên của người khác."

Chị Vy ngẩng đầu lên.

"Mười một người đó bây giờ ở đâu?"

Cô ấy im, và cô ấy nhìn tấm ảnh ở trên chiếc bàn thờ.

"Mười một người đó chín người đã chết."

"Cô biết cái mộ của chín người đó, vì cô thì đi nghĩa địa mỗi tháng."

Cô ấy nói câu đó, và cô ấy cầm quyển tập giấy.

"Ột người còn sống."

"Người đó ở xóm này."

"Người đó ở ngôi nhà ở cuối ấp dưới."

"Ột người cô không biết."

"Người đó đi năm một ngàn chín trăm tám mươi, và người đó đi Campuchia, và cô không nghe tin gì."

Tôi nhớ chị Hợp, và chị ấy ở ấp dưới, và chị ấy nói việc chị ấy đánh máy danh sách bốn mươi bảy tên.

Có một vệt nắng ở trên mặt bàn, và vệt đó dài ra.

"Cô ơi."

"Người còn sống đó tên là gì?"

Cô ấy nhìn quyển tập giấy, và ngón tay của cô ấy đi xuống, và ngón tay đó dừng ở dòng thứ bảy.

«7. Nguyễn Thị Hai — 1957 — không có giấy tờ.»

Cô ấy đọc tên đó, và giọng của cô ấy nhỏ.

"Gười đó bây giờ tên là cái gì, cô không nói."

Vì tên đó là tên mà cô thì đã ghi ở trên giấy.

Có một khoảng im, và khoảng im đó dài hơn tôi nghĩ.

"Tên đó là tên của người đã chết ở cửa biển năm một ngàn chín trăm bảy mươi hai."

Ngôi nhà im.

"Người đó bây giờ là bà ở cuối ấp dưới."

Bà đó có tên ở trên giấy là «Trần Thị Hai».

"Bà đó có ngôi nhà, và bà đó có quyển sổ đỏ, và quyển sổ đỏ đó có tên của người đã chết."

🧩

Chiều đó tôi đi ấp dưới, và chị Vy đi với tôi.

Chị ấy cầm quyển tập giấy photocopy, và quyển tập đó tôi đã photo ở quán.

Ngôi nhà đó ở cuối ấp, và ngôi nhà đó có hàng rào bằng cây, và cây đó có cái hoa, và hoa đó màu tím.

Bà đó ngồi ở cái sân, và bà ấy đang bóc củ, và củ đó trắng, và tay của bà ấy nhanh.

Bà ấy nhìn chị Vy, và bà ấy nhìn tôi, và tay của bà ấy dừng.

"Cô Mai."

"Cô đi với ai đây?"

"Chị này là con của chị Bống."

"Chị ấy ở nước ngoài, và chị ấy về tuần trước."

Bà ấy để cái củ xuống, và bà ấy đứng lên, và lưng của bà ấy cong.

"Chị Bống có con ở nước ngoài."

"Vâng."

Bà ấy im lâu, và bà ấy nhìn cái sân, và sân đó có nắng, và nắng đó vàng.

"Cô vào ngôi nhà."

"Cô đừng đứng ở cái sân, vì hàng xóm nhìn."

Ngôi nhà đó tối, và bà ấy bật đèn, và đèn đó vàng, và cái vàng đó yếu.

Bà ấy rót nước, và bà ấy để hai chiếc ly ở trên chiếc bàn, và bà ấy không uống.

"Cô Mai."

"Cô tới đây vì tờ giấy ở cái sân đình."

"Vâng."

"Ô tới đây vì quyển tập giấy của cô Bảy."

Tôi nhìn chị Vy, và chị ấy để quyển tập giấy ở trên chiếc bàn.

Bà ấy nhìn quyển tập đó, và bà ấy không mở.

"Cô Bảy đã nói việc đó với cô."

"Vâng."

"Cô ấy nói việc năm một ngàn chín trăm bảy mươi chín."

Tôi nghe tiếng của nước ở trong ống, và nó chảy đều.

Bà ấy ngồi xuống chiếc ghế, và chiếc ghế đó kêu, và bà ấy cầm chiếc ly, và bà ấy uống nước.

"Cô ơi."

"Bà có tên khác."

"Bà tên là Hai."

"Tên «Trần Thị Hai» là tên của người đã chết."

Bà ấy để chiếc ly xuống, và bà ấy nhìn tôi.

"Cô Mai."

"Cô biết tên của bà."

Tôi ngồi xuống lại, và tôi để cho căn phòng im.

Cô biết tên đó là tên của người ta.

"Vậy thì cô định làm cái gì?"

Tôi im, và tôi nghĩ tới quyển sổ đất, và cột thứ tư, và dòng thứ bốn mươi bảy.

Tôi nghĩ tới việc tôi đã viết bốn mươi bảy tên, và việc đó tôi đã làm với cảm giác là việc đó đã xong.

Mà việc đó chưa xong.

Danh sách đó có bốn mươi bảy tên, và danh sách đó không có mười một tên.

Tôi nghe tiếng của một chiếc xe đạp ở ngoài sân.

Mười một tên đó cũng là tên của xóm này.

Mười một người đó cũng đi hẻm này.

"Bà ơi."

"Bà có quyển sổ đỏ."

"Uyển sổ đỏ đó có tên của người đã chết."

"Vậy thì bà có quyền gì?"

Bà ấy im lâu, và bà ấy nhìn cái sân.

"Bà có quyền ở."

"Bà ở ngôi nhà này bốn mươi năm."

Bà không có giấy nào khác.

"Tờ giấy đó là tờ duy nhất mà bà thì có."

Bà ấy nói câu đó, và giọng của bà ấy không có cái gì là giọng của người ta đang sợ.

"Ô Mai."

"Cô đừng có nói việc này với xóm."

"Vì xóm này sẽ nói bà là người đã lấy tên của người ta."

Tôi nhìn chị Vy, và chị ấy nhìn tôi, và mắt của chị ấy có cái gì đó mà tôi thì không gọi được tên.

Tôi hiểu ra việc mà bà Tư đã nói với tôi ở cái sân đình tháng trước.

Xóm này có bốn mươi bảy tên ở trên quyển sổ đất.

Xóm này có mười một tên ở trên quyển tập giấy của cô Bảy.

Mười một tên đó là người đã lấy tên của người ta để người ta có tên.

Người ta lấy đất của bốn mươi bảy người đó.

Người ta không lấy đất của mười một người đó, vì mười một người đó có tên, và tên đó có người.

Sự thật đó đơn giản, và sự thật đó làm bụng tôi nặng.

Người ta không sợ người có tên. Người ta chỉ sợ người không có tên.

Vì người có tên có người đứng ra. Và người không có tên không có ai.

Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra, và tôi mở trang mới, và trang đó trắng, và bút của tôi có mực.

"Điều năm mươi bảy: người ta không lấy tên của người ta."

Trong phòng có mùi của gỗ cũ, và mùi đó không rời đi.

Người ta lấy chỗ mà tên thì đứng.

"Chỗ đó trống người ta lấy chỗ đó, và người ta không phải trả cái gì."

Rồi tôi đánh một dấu tích.

Chị Vy nói câu, và giọng của chị ấy nhỏ:

"Cô Mai."

"Cột thứ tư có bốn mươi bảy dòng."

"Cô viết bốn mươi bảy tên."

"Mà xóm này có năm mươi tám tên."

Tôi nghe tiếng của đồng hồ ở trên tường, chậm và đều.

Tôi nhìn chị ấy.

"Vậy thì cột đó phải có năm mươi tám dòng."

🔥 Kết thúc chương 168

(Hết chương 168)