Chương 153: dấu của cô Bảy

Cái chùa của huyện ở trên cái đồi nhỏ, và cổng của nó có ba bậc đá.

Gió thì đi qua, và mấy cái lá ở giàn thì động.

Con đường lên cái chùa đó thì là con đường đất, và hai bên con đường có những cây.

Con hẻm ngoài đó thì tối, và đèn của quán đầu hẻm thì soi một vệt vàng xuống nền.

Ở trên những cây đó có cái sương. Cái sương đó làm cho cái lá ướt, và áo của tôi ẩm ở trên cái vai.

Tôi ngồi xuống, và tiếng của con hẻm buổi đêm thì đi vào qua khe cửa.

Cái dép của tôi ướt ở dưới cái đế.

Và nó kêu ở trên cái đá, và tiếng đó nhỏ, và nó làm cho sân chùa có một tiếng.

Mùi của đất và mùi của mưa cũ thì trộn với nhau, và nó ở lại rất lâu.

Ở trong sân chùa có một sân gạch, một cây bồ đề, và một cái giếng cũ.

Cái giếng đó có nắp, và nắp đó bằng cái tôn.

Ở ngoài kia có một người đi ngang, và bước chân của người đó thì chậm.

Ngoài ngõ có một chiếc xe máy đi qua, và tiếng của nó thì xa dần, rồi mất.

Tôi tới đó lúc năm giờ sáng, và cái sương ở trên những cây, và cái chuông chưa đánh.

Mùi nhang cũ vẫn còn ở trong tường, và nó trộn với mùi mưa của buổi sáng.

Bà ấy đã ngồi ở trên bậc thứ hai.

Nắng thì dời một chút, và bóng của cái cửa sổ thì dài ra trên nền nhà.

Bà ấy khoảng bảy mươi, và áo của bà ấy thì là áo bà ba màu nâu.

Tiếng quạt ở trên trần vẫn kêu, đều, và nó không cho căn phòng im hẳn.

Ở trên tay của bà ấy có một túi vải.

Và túi đó nhìn nặng, và cái quai của nó quấn ở trên cái cổ tay bà ấy hai cái vòng.

Một người đi ngang con hẻm, và dép của người đó thì kêu trên nền đá.

"Cô Mai."

Tôi ngồi xuống ở bậc dưới.

Ở đâu đó có tiếng chó sủa một tiếng, rồi im.

"Bà là người đã ký biên bản ở xã."

"Tôi là người đó."

Bà ấy nhìn sân chùa.

Gió thì đi qua, và mấy cái lá ở giàn thì động.

"Tôi tên là Nguyễn Thị Bích."

"Người ở xã gọi tôi là cô Bảy."

"Tôi làm ở xã từ năm 1979 tới năm 1997."

"Bà làm việc gì?"

"Tôi làm việc hộ tịch."

Bà ấy nói.

"Việc mà bà Hợp làm sau tôi."

"Mà người dạy bà Hợp thì là tôi."

🖤

Cái sương ở trên sân chùa, và ở trong cái chánh điện có một đèn, và đèn đó vàng.

Con hẻm ngoài đó thì tối, và đèn của quán đầu hẻm thì soi một vệt vàng xuống nền.

"Tôi không biết chữ,"

Bà ấy nói.

Tôi ngồi xuống, và tiếng của con hẻm buổi đêm thì đi vào qua khe cửa.

Tôi nhìn bà ấy.

"Tôi học tới cái lớp hai. Rồi ngôi nhà tôi nghèo, và tôi đi cái chợ."

"Cho nên chữ tôi biết một ít, mà chữ thì tôi không viết được."

"Việc hộ tịch người ta đọc tên, và tôi viết tên đó vào quyển sổ."

"Mà tên nào khó tôi hỏi, và người ta đọc lại cho tôi."

Bà ấy mở túi vải, và bà ấy lấy ra một dấu gỗ.

Mùi của đất và mùi của mưa cũ thì trộn với nhau, và nó ở lại rất lâu.

Dấu đó nhỏ hơn dấu của bà Sáu.

Ở trên mặt dấu có một cái vòng tròn.

Và cái vòng đó kín, và ở trong cái vòng đó có một chấm, và chấm đó lệch về phía tay phải.

Ở ngoài kia có một người đi ngang, và bước chân của người đó thì chậm.

Ngoài ngõ có một chiếc xe máy đi qua, và tiếng của nó thì xa dần, rồi mất.

"Dấu này tôi làm nó ở năm 1979,"

Bà ấy nói.

"Ông Sâm nói: cô không biết chữ, cô ký bằng dấu."

"Mà dấu của người không có tên xã đã có."

"Cho nên cô phải làm một dấu khác, để người ta biết dấu nào thì là của cán bộ, và dấu nào thì là của cái dân."

Bà ấy đưa dấu cho tôi.

Mùi nhang cũ vẫn còn ở trong tường, và nó trộn với mùi mưa của buổi sáng.

"Cho nên dấu này thì là dấu của tôi."

"Nó không có ở trong quyển sổ đăng ký, vì nó không phải dấu của cái dân."

"Mà nó cũng không có ở trong hộp dấu của xã, vì hộp đó để dấu của cái dân."

"Cho nên dấu này ở ngoài quyển sổ."

"Nó ở ngoài quyển sổ."

Bà ấy gật.

"Mà tôi đóng nó ở trên hai nghìn tấm giấy."

💔

"Bà ơi,"

Tôi nói.

"Năm 2003 có bốn mươi bảy tên."

"Tôi biết."

Bà ấy nói.

"Tôi đem danh sách đó từ huyện về xã."

"Người ở huyện đưa nó cho tôi, và người đó nói: danh sách này phải làm trong tháng."

"Bà có biết tên nào ở trong danh sách đó không?"

"Tôi biết bốn tên."

Bà ấy nói.

"Mà tên thứ bốn mươi bảy tôi không biết."

"Tên đó được thêm vào ở dòng cuối, và chữ của nó khác chữ của những dòng kia."

Cái chuông ở trong cái chùa không đánh, và ở trên cái đồi có tiếng của một con chim.

Nắng thì dời một chút, và bóng của cái cửa sổ thì dài ra trên nền nhà.

"Rồi cái đêm hôm trước, ông Khang gọi cho tôi."

"Ông ấy nói: cô Bảy ơi, hồ sơ ở xã cô đi lấy, và cô đem nó về ngôi nhà."

"Tấm giấy căn phòng địa chính đã làm rồi."

"Rồi bà đi lấy."

"Tôi đi lấy, lúc bảy giờ sáng."

"Ông bảo vệ mở cửa cho tôi, vì ông ấy biết tôi ba mươi năm."

Bà ấy nhìn tôi.

"Mà tôi không đem hồ sơ về ngôi nhà tôi."

Tôi nhìn bà ấy.

"Tôi đem nó tới đây."

Bà ấy cầm túi vải, và bà ấy mở nó, và bà ấy lấy ra một bìa hồ sơ.

Tiếng quạt ở trên trần vẫn kêu, đều, và nó không cho căn phòng im hẳn.

Bìa đó bằng giấy, và ở trên nó có cái nhãn.

Một người đi ngang con hẻm, và dép của người đó thì kêu trên nền đá.

"Ở trong này có tấm bảng mã."

"Có quyển sổ."

"Có danh sách."

Bà ấy đặt bìa đó lên bậc đá.

Ở đâu đó có tiếng chó sủa một tiếng, rồi im.

"Mà ở trong này thì còn một tờ giấy mà ông Khang không biết."

🌙

Tôi mở bìa đó ở trên bậc đá của cái chùa.

Gió thì đi qua, và mấy cái lá ở giàn thì động.

Ở trong đó có ba thứ mà tôi đã biết. Rồi ở dưới cùng, ở giữa hai tờ giấy, có một tờ giấy được gấp làm bốn.

Con hẻm ngoài đó thì tối, và đèn của quán đầu hẻm thì soi một vệt vàng xuống nền.

Tôi mở nó ra.

Đó là biên bản ngày 14 tháng 7 năm 2003.

Tôi ngồi xuống, và tiếng của con hẻm buổi đêm thì đi vào qua khe cửa.

Nó là bản gốc.

Tấm giấy vàng, mép sờn, và ở dưới cùng có bốn chữ ký.

Và ở dưới chữ ký thứ tư có một cái vòng tròn với một chấm.

Tôi nhìn dấu đó, và tay tôi run.

"Bà ơi. Dấu này thì là dấu ở trong tay bà."

"Phải."

"Nhưng mà bà nói bà không có ở cái cuộc họp đó."

"Tôi không có ở cái cuộc họp đó."

Bà ấy nói.

"Mà dấu đó tôi đóng nó ở căn phòng hồ sơ, lúc mười một giờ đêm, một mình tôi, ở trên bàn của tôi."

Bà ấy nhìn tờ giấy.

"Ông Sâm đưa tôi biên bản đó, và ông ấy nói: cô đóng dấu của cô ở chỗ thứ tư."

"Tôi nói: chỗ đó phải có một người."

"Ông ấy nói: người đó xã sẽ tìm."

"Rồi bà đóng."

"Tôi đóng, vì ông đó thì là người đã cho tôi việc, và mẹ tôi ốm, và tiền thuốc tôi không có."

"Cái đêm đó căn phòng hồ sơ chỉ có một đèn huỳnh quang."

"Đèn đó kêu, và tiếng của nó đều, và tiếng đó làm cho căn phòng như là nó đang đợi một cái gì."

"Tôi đóng dấu đó ba lần, vì lần đầu dấu mờ, và lần thứ hai nó lệch."

"Lần thứ ba nó đúng, và tờ giấy đó tôi để nó ở trên bàn cho tới buổi sáng."

Cái sương tan ở trên sân chùa.

"Cho nên chữ ký thứ tư đó không có người,"

Tôi nói.

"Không có người."

"Nó có một dấu, và dấu đó thì là dấu của một cán bộ hộ tịch."

"Và người đó đóng nó thay cho người mà xã đã không tìm được."

🧩

"Ông Sâm chết năm 1996,"

Bà ấy nói.

"Mà việc đó không chết."

"Năm 2009 ông Khang tới ngôi nhà tôi, và ông ấy nói: cô Bảy ơi, có một tấm giấy cần dấu của cô."

"Bà đóng dấu đó cho tấm giấy khai tử của mẹ tôi."

"Tôi đóng nó. Mà tôi thì không đọc tên ở trên tấm giấy đó."

"Tôi chỉ biết tấm giấy đó có dấu của xã, và ông Khang nói nó là tấm giấy của người ở con hẻm."

"Mà tấm giấy đó có một việc lạ. Ở trên nó có tên của người chết, và ở dưới nó có chữ ký của người khai."

"Mà người khai đó tôi biết."

"Người đó thì là người ở ngôi nhà có cửa xanh."

"Mà người đó đã chết từ năm 2004."

Bà ấy nhìn tôi, và cái mắt của bà ấy đỏ.

"Năm đó con tôi ốm. Nó nằm ở bệnh viện của tỉnh, và tiền mỗi ngày một to."

Cái chuông ở trong cái chùa đánh, tiếng đầu tiên, và nó dài.

"Bà ơi,"

Tôi nói.

"Tờ giấy này phải đi toà."

"Tôi biết."

"Bà sẽ phải nói việc này ở trước toà."

Bà ấy im một lúc lâu. Rồi bà ấy nói:

"Tôi sẽ nói. Mà cô phải cho tôi một việc."

"Việc gì?"

"Con tôi bây giờ làm ở huyện. Nó không biết việc của tôi."

"Cho nên tên của tôi cô đừng nói ở trước toà, cho tới khi con tôi biết."

Bà ấy nhìn sân chùa.

"Con tôi có một con gái, và con đó học cái lớp mười một."

"Nó nói với tôi: bà ơi, trường của con cần tấm giấy của bà."

"Tôi không có tấm giấy. Tôi chỉ có dấu."

Tôi ngồi ở bậc đá đó, và cái chuông đánh tiếng thứ hai.

"Tôi hứa."

Bà ấy gật, và bà ấy đứng lên, và bà ấy đi xuống bậc đá, và tay của bà ấy cầm túi vải, và túi đó bây giờ nhẹ.

Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra, và tôi viết ở trên bậc đá:

"Điều bốn mươi bốn: chữ ký thứ tư không có người."

"Mà người đóng nó có một tên, và tên đó không có ở trong quyển sổ."

Rồi tôi đánh một dấu tích.

Rồi tôi gọi cho chị Trang, và tôi nói:

"Bản gốc ở trong tay tôi."

🔥 Kết thúc chương 153

(Hết chương 153)