Chương 127: Cái ghế đẩu lúc năm giờ
Đêm đó tôi ngủ ở nhà bà Nhàn, mà tôi không ngủ.
Tôi nằm trên cái võng, nghe tiếng dế ở ngoài vườn, và tôi đếm tiếng đó.
Bốn giờ, tôi dậy. Tôi rửa mặt bằng cái nước ở trong lu.
Cái nước lạnh, và cái lạnh đó làm tôi tỉnh.
Tôi mở cửa, và con hẻm tối, và con hẻm có mùi của cái đêm.
Tôi đi bộ ra đầu hẻm.
Không đèn.
Không ai.
Tôi ra đầu hẻm lúc năm giờ mười.
Trời còn tối. Cái chợ chưa mở, chỉ có hai hàng rau dựng cái bạt trước.
Cái quán nước của bà Bảy Móc bây giờ là một cái khoảng trống dưới cái mái tôn.
Không có bàn.
Không có nồi nước.
Chỉ có một cái ghế đẩu nhựa màu đỏ, đã bạc thành màu hồng, để sát cái cột.
Trên cái ghế đó có một người ngồi.
Một bà, khoảng sáu chục, mặc cái áo len mỏng màu xám, cái quần vải đen, đi đôi dép nhựa.
Bà ấy ngồi thẳng, hai tay để trên đầu gối, nhìn ra con đường.
Không có gì trước mặt bà ấy. Không có ly nước, không có cái túi, không có cái gì.
Tôi đứng ở cái góc hẻm, và tôi nhìn bà ấy chừng năm phút.
Rồi tôi đi tới.
🖤
Tôi nói:
"Con chào bà."
Bà ấy quay lại.
Bà ấy nhìn tôi, và cái mặt bà ấy không đổi.
Rồi bà ấy nói một câu mà tôi không chuẩn bị:
"Con giống mẹ con quá."
Tôi đứng im.
Nắng dời một chút, và bóng của cửa sổ thì dài ra.
Tôi nói:
"Bà biết mẹ con?"
Bà ấy nói:
"Tao là em của mẹ con."
Con đường trước mặt tôi trống, và cái mái tôn ở trên kêu một tiếng vì nắng sớm.
Tôi nói:
"Con không biết bà."
Bà ấy nói:
"Tao biết."
Bà ấy nói:
"Tao đi năm 1979."
"Tao đi Buôn Ma Thuột."
"Tao lấy chồng ở đó."
Tiếng quạt ở trên trần vẫn kêu, đều, và nó không cho căn phòng im hẳn.
Tôi nói:
"Bà đi vì sao?"
Bà ấy nói:
"Vì con hẻm này nhỏ."
"Con hẻm này có một chuyện mà ai cũng biết. Mà không ai nói."
"Tao không muốn sống ở một cái chỗ mà chuyện đó ở trong mỗi ngôi nhà."
Tôi nói:
"Chuyện gì?"
Bà ấy nói:
"Chuyện cái đất."
"Cái đất đó không phải của người nào hết. Mà người nào cũng muốn nó."
"Cho nên người nào cũng phải nói dối một cái gì đó."
"Mà nói dối hoài thì cái mặt nó đổi."
"Tao không muốn cái mặt tao đổi."
Bà ấy nói:
"Tao về năm 2004, cái tháng mà mẹ con mất."
Bà ấy nói:
"Tao về tới đám, mà tao đứng ở ngoài."
Tôi nói:
Tôi nhìn xuống, và tôi đợi.
"Vì sao bà không vô?"
Bà ấy nói:
"Vì tao đi hai mươi lăm năm mà tao không viết cho chị tao một tấm thư."
Bà ấy nói:
"Tao không có cái mặt để vô."
Bà ấy nói:
"Tao về tới con hẻm lúc đám đã xong."
"Cái cổng nhà mở, người ta đang dọn cái mâm."
"Tao đứng ở cái gốc cây bàng."
"Rồi có một người đi ra, rót cho tao một cái ly nước, và nói: chị vô đi."
"Tao không vô."
Một người đi ngang con hẻm, và dép của người đó thì kêu trên nền đá.
Tôi nói:
"Ai rót nước cho bà?"
Bà ấy nói:
"Bà Tư."
"Bà ấy rót nước cho tao, mà bà ấy không hỏi tao là ai."
"Con hẻm này ai cũng biết tao là ai. Mà không ai gọi tên của tao."
"Người ta gọi tao là con Mận đi Buôn Ma Thuột."
💔
Tôi ngồi xuống cái bậc thềm bên cạnh.
Tôi nói:
"Bà ngồi đây mỗi sáng?"
Bà ấy nói:
"Mỗi sáng. Từ năm đó."
Tôi nói:
"Hai chục năm."
Bà ấy nói:
"Hai chục hai."
Tôi nói:
Tôi không nói gì.
"Bà ngồi đây làm gì?"
Bà ấy nói:
"Tao ngồi cái ghế của chị tao."
Bà ấy nói:
"Cái ghế này là của chị tao. Chị tao ngồi đây từ năm 1975 tới năm 2004."
Bà ấy nói:
"Chị tao ngồi đây bán nước. Mà chị tao bán không có lời."
"Một cái ly hai ngàn, mà cái nước đá thì chị tao mua bằng tiền của chị tao."
Ở đâu đó có tiếng chó sủa một tiếng, rồi im.
Tôi nói:
"Vậy sao bà ấy bán?"
Bà ấy nói:
"Vì chị tao không bán nước."
Bà ấy nói:
"Chị tao ngồi đó để coi ai đi qua con hẻm này."
Cái nắng bắt đầu lên tới cái mái tôn.
Bà ấy nói:
"Mà cái ghế này bây giờ không có ai ngồi."
Bà ấy nói:
"Tao ngồi, không phải vì tao muốn bán nước."
Bà ấy nói:
"Tao ngồi, vì cái chỗ đó phải có một người."
🌙
Tôi nói:
"Bà ơi. Bà viết được móc không?"
Bà ấy quay lại nhìn tôi.
Rồi bà ấy nói:
"Con biết móc à?"
Tôi nói:
"Con biết nó có. Mà con không viết được."
Bà ấy im rất lâu.
Rồi bà ấy nói:
"Đưa tay đây."
Tôi đưa tay.
Bà ấy cầm ngón trỏ của tôi, và bà ấy vẽ một cái gì đó vào lòng bàn tay tôi.
Chậm. Hai lần.
Rồi bà ấy nói:
"Cái đó không phải dấu."
Bà ấy nói:
"Dấu thì nó ở trên chữ. Móc thì nó ở dưới chữ, mà nó không dính vào chữ."
Bà ấy nói:
"Nó giống như người ta móc tên lên một móc treo."
"Tên treo ở đó, mà móc thì không thuộc về tên."
Tôi nhìn lòng bàn tay tôi.
Bà ấy nói:
Tôi nói:
"Móc này từ đâu ra ạ?"
Bà ấy nhìn ra con đường, rồi bà ấy nói:
"Móc này là móc của người đi biển."
Tôi nói:
"Sao ạ?"
Bà ấy nói:
"Ngày xưa, mấy người ở cái làng dưới biển, họ không có giấy tờ."
"Họ đánh dấu tên của họ bằng một móc."
"Để người khác biết tên đó là của một người đã đi qua cái cửa biển."
Bà ấy nói:
"Móc đó đi theo người. Mà nó không đi vô quyển sổ."
Bà ấy nói:
"Cho nên quyển sổ không có nó."
Rồi bà ấy nói:
"Mà bà ngoại con thì có nó."
🧩
Tôi nói:
"Bà ơi. Bà có biết chuyện năm 2009 không?"
Bà ấy nói:
"Biết."
Tôi nói:
Tôi gật.
"Bà biết ai viết tên của con?"
Bà ấy nói:
"Tao biết ai tới hỏi tao."
Con đường trước mặt tôi im.
Bà ấy nói:
"Năm đó, có một người tới ngôi nhà tao, ở Buôn Ma Thuột."
Bà ấy nói:
"Người đó cầm một tờ giấy, và người đó nói: bà coi tên này có đúng không."
Gió thì đi qua, và mấy cái lá ở giàn thì động.
Tôi nói:
"Tên gì?"
Bà ấy nói:
"Tên của con."
Bà ấy nói:
"Người đó nói: tên này là tên của cái cháu bà."
"Mà cái cháu bà thì ở nước ngoài. Cho nên tên này bây giờ không có ai dùng."
Bà ấy nói:
"Người đó nói: bà ký tấm giấy này, thì tên này sẽ được dùng cho một việc tốt."
Tôi nói:
"Bà có ký không?"
Bà ấy nói:
"Tao không ký."
Bà ấy nói:
"Tao nói: tên đó có người dùng."
Bà ấy nói:
"Người đó hỏi: ai dùng?"
Bà ấy nói:
"Tao nói: nó."
Bà ấy nói:
"Rồi tao đóng cái cửa."
Cái nắng đã lên tới chân tôi.
Tôi nói:
"Bà có nhớ cái mặt người đó không?"
Bà ấy nói:
"Nhớ."
Tôi nói:
Tôi nhìn xuống, và tôi đợi.
"Người đó là ai?"
Bà ấy nói:
"Là người ở căn phòng đất."
Bà ấy nói:
"Không phải ông già đó."
Bà ấy nói:
"Người đó là người đứng sau ông già đó."
Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra.
Tôi viết, và lần này thì tay tôi không run:
"Điều hai mươi: Cái ghế trống thì không phải cái ghế không có người. Cái ghế đó là cái chỗ người ta đang đợi."
Rồi tôi đánh một dấu tích.
Rồi tôi nói:
"Bà ơi. Bà dạy con viết móc."
Bà ấy nhìn tôi rất lâu.
Rồi bà ấy nói:
"Con có bút không?"
Tôi lấy bút bi trong túi.
Bà ấy nói:
"Viết tên của con."
Tôi viết.
Trần Thị Ngọ.
Ba chữ, dấu ngã ở chữ cuối.
Bà ấy nhìn, rồi bà ấy lắc đầu.
Bà ấy nói:
"Không phải dấu ngã."
Rồi bà ấy cầm bút của tôi, và bà ấy gạch dấu ngã đi.
Rồi bà ấy vẽ một móc ở dưới chữ.
Rồi bà ấy đưa bút lại cho tôi, và bà ấy nói:
"Bây giờ con viết lại."
Tôi viết lại.
Móc đầu tiên của tôi nó méo. Nó giống một móc câu bị bẻ.
Bà ấy nói:
"Viết lại."
Tôi viết lại. Lần thứ hai thì nó đỡ hơn.
Bà ấy nói:
"Viết lại."
Tôi viết lần thứ ba, lần thứ tư, lần thứ năm.
Tới lần thứ bảy thì bà ấy đưa tay ra, giữ cái cổ tay tôi lại.
Bà ấy nói:
"Được rồi."
Rồi bà ấy nói:
"Tên này bây giờ có hai người viết được."
Tôi ngồi ở cái bậc thềm, và tôi nhìn tờ giấy có móc của tôi.
Móc thứ bảy. Nó vẫn còn hơi nghiêng.
Mà nó đứng đó, ở dưới tên, và nó không cần ai cho phép.
Trong tám chục năm, tên này đã đi qua bốn quyển sổ.
Mà móc thì không đi qua quyển sổ nào.
Nó chỉ đi qua tay của người ta.
Tôi ngồi ở cái bậc thềm, hai tay cầm tờ giấy, và tôi khóc.
Không phải khóc to.
Khóc của người ta khi người ta mở một cái cửa mà người ta đứng trước cái cửa đó hai mươi năm.
Bà ấy không nhìn tôi.
Bà ấy nhìn ra con đường, và bà ấy nói:
"Người đó, người đứng sau ông già đó."
Ngoài ngõ có một chiếc xe máy đi qua, và tiếng của nó thì xa dần, rồi mất.
Tôi nói:
"Dạ."
Bà ấy nói:
"Người đó có tên trong xấp ảnh của ông già."
Tôi ngẩng lên.
Bà ấy nói:
"Tao thấy cái mặt đó một lần. Mà tao nhớ."
Bà ấy nói:
"Vì cái mặt đó là cái mặt của một người mà chị tao đã làm chứng cho."
Tôi nói:
"Làm chứng cho cái gì?"
Bà ấy nói:
"Cho chuyện năm 1993."
Tôi nói:
"Chuyện 1993 là chuyện gì?"
Bà ấy nói:
"Chuyện mà bà Tư khai tên của ông Lộc."
"Mà người đứng sau ông già đó thì không phải người khai."
"Người đó là người nhận."
Tôi nói:
"Nhận cái gì?"
Bà ấy nói:
"Nhận cái đất."
"Mà bây giờ thì cái đất đó đứng tên công ty."
Tôi nói:
"Vậy người đó là ai?"
Bà ấy đứng dậy.
Bà ấy nói:
"Con về coi xấp ảnh."
"Tấm ảnh mà cái mặt bị cắt một góc."
Bà ấy nói:
"Chuyện mà người ta đổi tên trên cái đất đó."
🔥 Kết thúc chương 127
(Hết chương 127)
