Chương 122: tờ giấy chết
Bà Nhàn mở cửa nhà bà ấy lúc bảy giờ tối.
Ngôi nhà ở giữa hẻm, có cái sân nhỏ, trên sân có một cái chậu cây cảnh và một cái xe đạp cũ.
Bà ấy bật đèn. Bà ấy đi thẳng vào trong, không nói gì.
Tôi đi sau.
Cái tủ gỗ ở dưới cái chạn, đúng như bà ấy nói.
Tủ thấp, hai cánh, sơn nâu.
Có một cái ổ khóa nhỏ bằng đồng đã xỉn.
Bà ấy lấy chìa khóa ở trong cái hộp nhang trên bàn thờ.
Rồi bà ấy mở.
Trong tủ có ba thứ: một cái áo bà ba gấp vuông, một cái khăn tay trắng, và một cái hộp sắt đựng kim chỉ.
Bà ấy lấy cái áo ra. Bà ấy mở nó ra trên cái bàn.
Rồi bà ấy đứng im rất lâu.
Tôi nói:
"Cô ơi."
Bà ấy nói:
"Cái áo này tôi gấp từ năm mẹ tôi mất. Tôi gấp nó ba lần, vì tôi sợ nó bị cái nếp gấp cũ."
Bà ấy nói:
"Mà bây giờ nó gấp có hai lần."
Tôi nhìn cái áo.
Nó gấp hai lần.
Cái nếp thứ ba bị mở ra rồi gấp lại, mà gấp không đúng.
Cho nên cái vạt áo bị lệch đi một đoạn.
Tôi đếm lại một lần nữa. Vẫn hai.
Rồi bà ấy nâng tay áo lên.
Ở cổ tay áo, có một vết mực.
Không phải mực xanh.
Mực đen.
Một vệt nhỏ, dài bằng một đốt ngón tay, thấm vào cái vải nâu thành màu xám.
Bà ấy nói:
"Áo này tôi không mặc. Áo này tôi không giặt."
Bà ấy nói:
"Cho nên vết này không phải của tôi."
🖤
Tôi ngồi xuống cái ghế đẩu.
Tôi nói:
"Cô cho tôi hỏi một chuyện. Cái áo này ai biết là ở trong cái tủ này?"
Bà ấy nói:
"Con tôi biết. Con dâu tôi biết."
"Chị ở ngôi nhà bên cạnh biết, vì có một lần tôi mở cái tủ này cho chị ấy xem cái khăn."
Bà ấy nói:
"Mà chị đó thì mất năm ngoái."
Nắng thì dời một chút, và bóng của cái cửa sổ thì dài ra trên nền nhà.
Tôi nói:
Tôi nhìn xuống, và tôi đợi.
"Ai nữa?"
Bà ấy im.
Rồi bà ấy nói:
"Người ở công ty."
Tôi nói:
"Sao cô biết?"
Bà ấy nói:
"Vì chuyện tôi xuống căn phòng hồ sơ hôm nay, không phải là chuyện tôi tự nghĩ ra."
Bà ấy ngồi xuống cái ghế đối diện.
Bà ấy nói:
"Tháng trước, có một người tới ngôi nhà này."
Bà ấy nói:
"Người đó nói: cô ơi, hồ sơ của mẹ cô còn thiếu một tấm giấy. Cô đưa tấm giấy đó cho con, con làm cho xong."
Tôi nói:
"Người đó là ai?"
Bà ấy nói:
"Người đó mặc áo sơ mi trắng. Người đó nói người đó làm ở công ty địa chính."
Bà ấy nói:
"Người đó không nói tên."
Rồi bà ấy nói:
"Mà người đó biết chuyện cái áo."
Bà ấy nói:
"Người đó nói: cô có cái áo bà ba của mẹ cô, cái áo màu nâu. Cô đưa con cái áo đó."
Tôi ngồi im.
Tôi nói:
"Người đó đưa cái áo đó cho ai?"
Bà ấy nói:
"Tôi không đưa."
Bà ấy nói:
"Tôi nói: cái áo đó là cái áo của mẹ tôi. Tôi không đưa."
Bà ấy nói:
"Rồi người đó đi."
Bà ấy nói:
"Mà bây giờ cái áo thì ở đây, mà nó gấp có hai lần."
💔
Đêm đó tôi không ngủ ở nhà.
Tôi ngủ ở nhà bà Nhàn, trên cái võng ở ngoài hiên, vì bà ấy nói một câu mà tôi không cãi được:
"Cô về ngôi nhà đó một mình thì tôi không yên."
Sáng hôm sau, sáu giờ, tôi gọi cho Duy.
Tôi kể hết.
Hợp đồng ngày mười bốn.
Tài khoản ttngo.
Cái tiệm net.
Bốn tờ giấy in.
Cái áo có vết mực.
Duy im rất lâu.
Rồi nó nói một câu mà tôi nghe như có người mở một cái cửa:
"Cô không cần chứng minh dấu."
Tôi nói:
"Sao?"
Nó nói:
"Cô đang đi tìm một chữ. Mà chữ thì khó."
Nó nói:
Tôi không nói gì.
"Mà chuyện này có một cái chỗ dễ hơn nhiều."
Tôi nói:
"Chỗ nào?"
Nó nói:
"Bà Mùi mất năm 2009. Một người đã mất thì không ký được cái gì."
Tiếng quạt ở trên trần vẫn kêu, đều, và nó không cho căn phòng im hẳn.
Nó nói:
"Cho nên hợp đồng ngày mười bốn tháng Mười là hợp đồng vô hiệu."
"Không phải vì dấu sai, mà vì người ký đã chết mười bảy năm."
Tôi đứng ở cái sân nhà bà Nhàn, tay cầm cái điện thoại, và tôi thấy cái đầu tôi nhẹ đi một cái.
Rồi Duy nói:
"Mà cái đó chỉ đúng nếu chuyện bà ấy chết là chuyện có trong hệ thống."
Tôi nói:
"Là sao?"
Nó nói:
"Cô phải đi lấy tấm giấy chứng tử."
Nó nói:
"Ở xã này, tấm giấy chứng tử là tấm giấy dễ lấy nhất. Vì nó chỉ có một cái chỗ giữ."
Nó nói:
"Mà cũng là tấm giấy dễ mất nhất."
🌙
Cái ủy ban xã ở cuối đường, trong một ngôi nhà một tầng, có cái sân xi măng và hai cái cây bàng.
Chúng tôi tới lúc tám giờ.
Trong căn phòng này, trên tường có một tấm bảng gỗ dài, dán những tờ giấy A4.
Mỗi tờ là một cái thông báo. Thông báo về chuyện đất.
Tôi đọc tờ thứ nhất: THÔNG BÁO VỀ VIỆC NIÊM YẾT DANH SÁCH.
Tôi đọc tờ thứ hai: THÔNG BÁO VỀ VIỆC THU HỒI ĐẤT.
Rồi tôi đọc tờ thứ ba, và tôi đứng lại.
Trên tờ giấy đó có số thửa của bà tôi.
Số chín. Hẻm Bà Đen.
Ngày niêm yết: hai mươi tháng Chín.
Tôi đứng đó, và tôi mới hiểu một chuyện.
Chuyện này không phải bắt đầu từ tháng Mười.
Nó bắt đầu từ tháng Chín.
Mà cái tháng Chín đó thì tôi đã ở trong con hẻm này rồi.
Bà Nhàn mang theo tấm giấy tùy thân của bà ấy và một tấm giấy tờ cũ chứng minh bà ấy là con của bà Mùi.
Chị ở cái bàn thứ hai nói:
"Chứng tử năm 2009 hả? Cái đó phải tra quyển sổ."
Chị ấy đi vào trong. Chị ấy đi mất hai mươi phút.
Rồi chị ấy ra, tay cầm một quyển sổ bìa cứng, dày, có gáy đã long.
Chị ấy đặt quyển sổ lên bàn. Chị ấy mở.
Rồi chị ấy lật. Rồi chị ấy lật nhanh hơn.
Rồi chị ấy dừng.
Chị ấy nói:
"Ở đây không có."
Bà Nhàn nói:
"Sao lại không có?"
Chị ấy nói:
"Quyển sổ này là sổ của năm 2009. Mà tên này thì không có."
Chị ấy lật lại từ đầu, chậm hơn, và chị ấy đọc số thứ tự.
Rồi chị ấy nói:
"Đây."
"Số một trăm hai mươi bảy."
"Rồi số một trăm hai mươi tám."
Chị ấy chỉ vào gáy quyển sổ.
Giữa hai số đó, có một con đường rách.
Không phải rách tự nhiên.
Là cắt.
Cắt bằng cái lưỡi lam, sát gáy, còn lại một con đường trắng.
Một tờ bị lấy ra.
Chị ấy nói, giọng nhỏ đi:
"Tôi mới về đây làm từ năm ngoái."
Tôi nói:
"Chị đừng lo. Chị cho tôi xem cái chỗ đó thôi."
Chị ấy nhìn tôi, rồi nhìn bà Nhàn, rồi nhìn ra cái cửa.
Rồi chị ấy nói:
"Cô chờ tôi một chút."
Chị ấy đi vào trong. Chị ấy đi mất mười lăm phút.
Rồi chị ấy ra, tay cầm một phong bì giấy vàng.
Và chị ấy đặt nó xuống bàn, dưới quyển sổ, để không ai thấy từ ngoài cửa.
Chị ấy nói:
"Ở xã này người ta giữ hai cái."
Chị ấy nói:
"Một quyển sổ. Một tờ khai gốc."
Chị ấy nói:
"Quyển sổ thì ở ngoài này. Tờ khai gốc thì ở trong cái tủ sắt."
Chị ấy nói:
"Mà cái tủ sắt thì hay kẹt."
Chị ấy mở phong bì.
Trong đó có một tờ giấy mỏng, vàng, có tiêu đề in bằng chữ lớn:
TỜ KHAI CHI TIẾT VỀ VIỆC CHẾT.
🧩
Chị ấy đọc, chậm, vì chị ấy đọc cho chúng tôi nghe:
"Họ và tên người chết: Nguyễn Thị Mùi."
"Năm sinh: 1921."
"Ngày chết: mười bảy tháng Ba, năm 2009."
"Nguyên nhân: tuổi già."
Rồi chị ấy im.
Một người đi ngang con hẻm, và dép của người đó kêu trên nền.
Rồi chị ấy nói:
"Mục người khai. Cô muốn xem không?"
Tôi nói:
"Chị đọc đi."
Chị ấy đọc:
"Người khai: Trần Thị Ngọ."
"Quan hệ với người chết: hàng xóm."
"Ngày khai: mười chín tháng Ba, năm 2009."
Tôi đứng ở cái bàn đó, và tôi nghe tiếng quạt trần ở trên đầu tôi quay chậm lại.
Tôi nói:
"Chị cho tôi xem chữ ký."
Chị ấy đưa tờ giấy qua.
Ở dưới mục đó có một chữ ký.
Chữ ký đó là chữ của tôi.
Nó nghiêng về bên phải, cái nét cuối kéo dài, đúng cái kiểu tôi ký từ hồi học cấp ba.
Và ở trên chữ ký đó, tên được viết lại một lần nữa, bằng chữ in hoa, cho rõ.
Trần Thị Ngọ.
Với dấu ở chữ Ngọ.
Một móc.
Bà Nhàn nói, rất nhỏ:
"Cô ơi. Năm 2009 cô ở đâu?"
Tôi nói:
"Tôi ở Canada."
Một người đi ngang con hẻm, và dép của người đó thì kêu trên nền đá.
Tôi nói:
"Tôi đi tháng Hai. Tôi về tháng Chín."
Tôi nói:
"Cái tháng Ba năm đó, tôi ở một thành phố cách con hẻm này mười hai ngàn cây số."
Tôi nói:
"Mà tôi đã ký tờ giấy này."
Rồi tôi nói thêm, và tôi nói câu đó mà tôi nghe giọng tôi như giọng một người khác:
"Cho nên chuyện này không phải bắt đầu từ cái máy."
Bà Nhàn nói:
"Vậy nó bắt đầu từ đâu?"
Tôi nói:
"Nó bắt đầu từ người biết ký tên của tôi."
Tôi lấy quyển sổ tay an nhàn ra.
Tôi viết, và bút run:
"Điều mười lăm: Một tên bị dùng hai lần thì lần thứ nhất là lần mình phải tìm."
Rồi tôi đánh một dấu tích.
Rồi tôi nói với chị ở bàn thứ hai:
"Chị ơi. Tờ này, chị cho tôi chụp một cái."
Chị ấy nói:
"Chụp thì được. Mà cô đừng nói là tôi đưa."
Tôi nói:
"Tôi không nói."
Chị ấy nói:
"Mà cô cũng đừng để tờ này ở đây lâu."
Tôi nói:
"Vì sao?"
Chị ấy nói:
"Vì cái tủ sắt này, tháng trước, có người tới mượn chìa khóa."
Chị ấy nói:
"Người đó nói người đó đi kiểm tra cái kho."
Chị ấy nói:
"Mà cái kho thì có gì đâu mà kiểm tra."
Rồi chị ấy nói câu cuối, và chị ấy nói rất nhanh, như sợ chính mình nghe:
"Người đó ký ở quyển sổ giao nhận chìa khóa."
Tôi nói:
"Ký tên gì?"
Chị ấy nói:
"Tôi không nhớ."
Chị ấy nói:
"Mà tôi nhớ dấu."
🔥 Kết thúc chương 122
(Hết chương 122)
