Chương 119: Cái dấu trong máy của nó

Chương 119: Cái dấu trong máy của nó

⚠️

Đêm đó tôi không ngủ.

Tôi ngồi ngoài hiên, dưới cái bóng đèn vàng, với tờ danh sách bốn mươi bảy cái tên.

Ông Khang đưa nó cho tôi lúc bốn giờ chiều. Ông ấy không xin lỗi. Ông ấy chỉ nói:

"Tôi đưa cái danh sách. Còn cái lỗi thì tôi không nhận."

Rồi ông ấy đi. Cái xe máy của ông ấy nổ, rồi tiếng nổ nhỏ dần ở cuối hẻm.

Tôi đọc từ trên xuống. Rồi tôi đọc từ dưới lên.

Rồi tôi thấy cái chuyện mà lúc đầu tôi không thấy.

Cái danh sách này không xếp theo ABC.

Nó xếp theo ngày.

Ngày bị đổi.

Dòng đầu là năm 2003. Dòng cuối là năm 2021.

Mười tám năm. Bốn mươi bảy cái tên. Mỗi năm hai, ba cái.

Tôi lấy bút chì, kẻ một cái bảng ra mặt sau tờ giấy. Năm ở một bên. Số tên ở một bên.

Năm 2003: mười một cái. Vì đó là năm cái máy quét chạy qua cả xã.

Từ 2004 đến 2010: không có cái nào.

Rồi 2011: một cái.

2012: hai cái.

2015: ba cái.

2019: chín cái.

2021: bốn cái.

Tôi nhìn cái hàng cuối, và tôi đọc chậm.

Bốn cái tên, tháng Chín năm 2021.

Cái tên thứ bốn mươi bảy là: Lâm Thị Huệ.

Tôi ngồi im rất lâu.

Lâm.

Cái hẻm này chỉ có một nhà họ Lâm.

Ở đầu hẻm, cạnh cái quán nước.

Bà Huệ bán rau ở chợ ba chục năm.

Bà ấy mất năm ngoái, sau một cái đợt cảm mà không ai nghĩ là nặng.

Mà con bà ấy thì tôi biết.

Nó tên Tuấn. Nó học đo đạc. Nó làm ở công ty.

Cái tên thứ bảy trong danh sách nhân viên. Cái người phụ trách hồ sơ.

Tôi ngồi dưới cái đèn vàng, và tôi nghe tiếng máu chạy ở trong tai.

Rồi tôi lấy cái sổ tay an nhàn ra.

Tôi mở đến trang cuối.

Ở đó có một điều tôi viết hồi tháng Ba, lúc mới về đây.

Lúc tôi còn tin rằng chuyện này chỉ là chuyện giấy tờ.

Điều mười hai: Đừng hỏi một câu mà mình không muốn nghe câu trả lời.

Tôi gạch một đường ngang qua nó.

Rồi tôi viết ở dưới, bằng cái bút bi đã gần hết mực:

"Hỏi. Rồi nghe. Rồi vẫn ở đó."

🖤

Sáng hôm sau tôi ra đầu hẻm từ sáu giờ.

Tôi không mang gì. Không giấy tờ. Không điện thoại.

Tôi để cái điện thoại ở nhà, vì nếu nó ghi âm thì câu chuyện sẽ thành một cái chuyện khác.

Thành một cái chuyện có luật sư, có biên bản, có hai cái ghế cách nhau một cái bàn.

Tôi không muốn thế. Tôi muốn nó nói với tôi như nói với người trong hẻm.

Tôi chỉ cầm một cái phong bì. Trong phong bì là tờ danh sách, gấp bốn.

Sáu giờ hai mươi, cửa nhà họ Lâm mở.

Tuấn dắt xe ra. Nó mặc áo sơ mi trắng, đóng thùng, cái cà vạt cầm ở tay. Nó đi làm.

Nó thấy tôi thì chậm lại. Rồi nó dừng hẳn.

Chúng tôi nhìn nhau. Nó không chào. Tôi cũng không chào.

Rồi nó nói:

"Cháu chào cô Mai."

Tôi nói:

"Cái dấu đó ai dạy cháu?"

Nó im.

Tôi hỏi lại. Đúng câu đó, không thêm một chữ nào:

"Cái dấu đó ai dạy cháu?"

Nó nhìn xuống cái cà vạt trong tay nó. Nó vuốt cái cà vạt một lần, như vuốt một con vật nhỏ.

Rồi nó nói:

"Bà cháu."

Tôi đứng yên.

Nó nói tiếp, giọng nhỏ, như người ta nói trong nhà thờ:

"Bà cháu viết cái tên của bà ấy bằng cái dấu đó. Cả đời."

"Trên cái sổ chợ. Trên cái giấy mua rau. Trên cái phong bì gửi tiền cho cháu."

Nó ngẩng lên:

"Mà cháu đọc được. Cô biết không."

"Cháu là cái người duy nhất trong cái hẻm này đọc được cái dấu đó. Vì cháu học từ bà."

💔

Nó mở cổng. Nó bảo tôi vào.

Trong nhà tối, có mùi rau khô và mùi nhang cũ.

Trên bàn thờ có một cái ly nước, một đĩa trái cây nhỏ.

Và một tấm ảnh bà Huệ chụp hồi còn bán ở chợ.

Nó kéo ghế cho tôi. Rồi nó ngồi xuống, mà không bỏ cái cà vạt xuống. Nó vẫn cầm nó.

Nó nói:

"Năm 2019 công ty làm cái đợt số hóa thứ hai."

"Đợt đầu là năm 2003, cái đợt của ông Khang. Đợt hai là đợt của bọn cháu, vì cái đợt đầu hỏng."

"Chữ bị mất dấu. Cột thì lệch."

Nó nói:

"Cháu được giao cái việc nhập lại. Sổ cũ, sổ giấy, ba ngàn bốn trăm cái tên. Cháu nhập tám tháng."

Nó nói:

"Đến tháng thứ ba thì cháu gặp cái tên của bà cháu."

Nó dừng.

Tôi không hỏi. Tôi chờ.

Nó nói:

"Trong cái sổ giấy, bà cháu viết là Lâm Thị Huệ. Cái dấu hỏi."

"Mà cái dấu hỏi đó, bà cháu viết nó bằng một cái móc, giống như cái móc của cô."

"Cái móc của cái hẻm này."

Nó nói:

"Cháu nhập đúng. Cháu gõ cái dấu đó. Mà cái máy không có cái dấu đó."

Tôi nói:

"Rồi cháu làm gì?"

Nó nói:

"Cháu thử chín lần. Cháu thử cái kiểu gõ khác."

"Cháu thử chép từ cái file khác sang. Cái máy vẫn trả về cái dấu ngã."

Nó nói:

"Rồi cái chị ở phòng bên cạnh nói: thôi để cái ngã đi, ai đọc cũng hiểu."

"Rồi chị ấy nói: cái tên này có quan trọng đâu, bà ấy mất rồi."

Nó nói câu cuối đó chậm, và tôi nghe trong đó có một cái gì đã nguội.

Nó nói:

"Cháu để cái ngã."

Rồi nó nói:

"Mà cháu không quên. Cháu lấy một quyển vở, cháu chép lại cái tên thật của bà cháu ở trong đó."

"Bằng bút chì. Vì bút chì thì không bị cái máy đổi."

Tôi nói:

"Cháu còn giữ quyển vở đó?"

Nó nói:

"Cháu giữ bốn mươi bảy cái tên. Không phải một cái."

🌙

Nó đứng dậy, đi vào buồng, và mang ra một quyển vở học sinh.

Bìa xanh. Cái nhãn trắng ở giữa đã bong một góc. Trên nhãn có chữ viết tay: "Sổ nháp".

Nó mở ra.

Bên trong, mỗi trang là một cái tên.

Không phải danh sách. Mỗi cái tên một trang.

Nó nói:

"Cháu viết mỗi cái tên một trang, vì cháu nghĩ một cái tên thì phải có một cái chỗ."

"Không thể xếp bốn mươi bảy cái tên lên một tờ giấy, giống như xếp bốn mươi bảy người lên một cái ghế."

Tôi lật.

Trang một: Nguyễn Văn Bảy, 2003, cái dấu ở chữ Bảy.

Trang hai: Trần Thị Lý, 2003.

Trang bảy: Trần Thị Ngọ, 2003.

Tôi dừng ở trang bảy rất lâu.

Trên trang đó nó viết cái tên hai lần. Một lần bằng cái dấu ngã, gạch chéo. Một lần bằng cái móc, khoanh tròn.

Và ở dưới, nó viết một dòng:

"Người ta gọi bà này là bà Bảy Móc. Bà bán nước ở đầu hẻm Bà Đen, trước cái quán của mẹ cháu."

Tôi ngồi im.

Cái quán nước đầu hẻm. Cái quán của mẹ nó.

Cái chỗ mà tôi đi qua mỗi ngày, mỗi sáng, mà tôi chưa bao giờ dừng lại.

Tôi nói:

"Mẹ cháu biết bà ấy?"

Nó nói:

"Mẹ cháu ngồi đó ba chục năm. Bà Bảy Móc ngồi cạnh mẹ cháu hai chục năm."

Nó nói:

"Hai cái ghế đẩu. Hai cái nồi nước. Một cái bàn."

Rồi nó nói:

"Mẹ cháu kể: bà ấy không bao giờ nói cái tên của bà ấy."

"Bà ấy nói: cứ gọi tôi là bà Bảy. Rồi người ta gọi bà ấy là bà Bảy Móc, vì cái dấu."

Nó nói:

"Rồi tới cái năm mà cái hẻm này bị giải tỏa, mẹ cháu mới biết bà ấy có đất."

Tôi nói:

"Mẹ cháu có nói gì nữa không?"

Nó nhìn tôi. Rồi nó nói một câu mà tôi không nghĩ tới:

"Mẹ cháu nói: cái bà đó có một cái tật. Bà ấy hay nhìn cái tay người ta."

Nó nói:

"Nhìn cái tay. Không nhìn mặt."

🧩

Bảy giờ. Nó không đi làm. Nó gọi một cái điện thoại, nói hai câu, rồi cúp.

Rồi nó nói:

"Cô đi với cháu không?"

Tôi nói:

"Đi đâu?"

Nó nói:

"Vào cái phòng hồ sơ. Cháu có thẻ. Cháu có chìa khóa. Cháu trực cái kho đó ba năm."

Nó nói:

"Mà cháu chỉ mở được một lần. Vì hôm nay người ta kiểm kê."

Chúng tôi đi bộ, vì cái xe của nó để lại ở cổng.

Cái công ty ở cuối đường, trong một cái nhà hai tầng sơn vàng, có cái sân đậu được bốn cái xe.

Nó mở cửa bằng thẻ. Đèn hành lang bật lên, trắng, lạnh.

Phòng hồ sơ ở tầng một, cuối hành lang. Trong phòng có bốn cái tủ sắt và một cái máy tính để bàn.

Nó bật máy. Nó đăng nhập.

Rồi nó nói:

"Cô muốn tìm cái gì?"

Tôi nói:

"Tìm tên tôi."

Nó gõ. Nó gõ "Trần Thị Ngọ", chọn cả hai cái dấu.

Màn hình trả về một dòng chữ xám:

"Không có kết quả."

Tôi nói:

"Thử cái tên của mẹ tôi."

Nó gõ "Trần Thị Mại".

Lại một dòng chữ xám.

Tôi đứng sau lưng nó, và tôi thấy cái màn hình sáng quá, sáng đến mức tôi thấy cả cái bụi ở trong không khí.

Rồi tôi nói một cái tên mà tôi không nghĩ là tôi sẽ nói ở đây:

"Nguyễn Thị Mùi."

Nó gõ.

Màn hình nhảy.

Không phải một dòng.

Mười hai dòng.

Mười hai cái bản ghi, cùng một cái tên, cùng một cái năm sinh, cùng một cái số.

Nó nói:

"Mười hai."

Tôi nói:

"Vì sao mười hai?"

Nó kéo con chuột, đọc từ trên xuống, và nó nói cái câu mà tôi sẽ nhớ rất lâu:

"Vì bà này là người làm chứng."

"Mỗi lần có một cái hợp đồng thì phải nhập một cái tên người làm chứng. Mà người ta không có ai khác."

"Cho nên người ta nhập bà này mười hai lần."

Nó nói:

"Bà này là cái người duy nhất ở cái xã này làm chứng mười một lần. Rồi cái lần thứ mười hai thì..."

Nó im.

Tôi nói:

"Thì sao?"

Nó đẩy cái màn hình ra một chút, để tôi thấy.

Dòng cuối cùng của cái danh sách mười hai dòng đó có một cái ngày.

Ngày mười bốn tháng Mười, năm 2026.

Ba tuần trước.

Và cái ô "người phụ trách" thì trống.

Không có tên. Không có chữ ký. Không có số.

Chỉ có một cái dấu chấm nhỏ ở cuối ô, như cái dấu một con vật để lại trên tuyết.

Tôi nói:

"Bà Mùi mất năm nào?"

Nó nói:

"Hai ngàn lẻ chín."

Nó nói:

"Mà cái bản ghi này thì là tháng Mười năm nay."

Cái máy tính kêu một tiếng.

Rồi cái màn hình tự chuyển sang một cái bảng khác.

Vì có người ở một cái máy khác đăng nhập vào cùng cái hệ thống.

Tuấn đưa tay tắt màn hình.

Rồi nó nói, rất nhanh:

"Cô về đi. Đi ra bằng cái cửa sau. Đừng đi qua cái sân."

Tôi đứng yên.

Nó nói:

"Có người đang ở trên tầng hai. Mà người đó không phải người của cháu."

🔥 Kết thúc chương 119

(Hết chương 119)