Chương 99: Cái máy đổi dấu

Chương 99: Cái máy đổi dấu

⚠️

Cái phòng làm việc ở tầng một, và nó có một cái bàn, một cái máy tính, và một cái tủ sắt.

Anh công an tên là Hùng, và anh ấy rót cho tôi một cái ly nước.

Anh ấy nói:

"Bà ngồi đi."

Tôi ngồi.

Anh ấy nói:

"Bà có biết vì sao bà ở đây không?"

Tôi nói:

"Vì có đơn tố cáo."

Anh ấy nói:

"Ừ."

Rồi anh ấy nói:

"Họ nói bà làm giả một tờ giấy."

Tôi nói:

"Tờ giấy đó không phải của tôi."

Anh ấy nói:

"Vậy của ai?"

Tôi nói:

"Của một người đàn bà tên là Sáu. Bà ấy mất rồi."

Anh ấy cầm bút, và anh ấy ghi.

Rồi anh ấy nói:

"Bà kể đi. Từ đầu."

Tôi ngồi xuống, và cái ghế kêu một tiếng.

Tôi nhớ lần trước tôi ngồi ở một cái phòng như thế này.

Năm một chín bảy chín, và tôi đi làm lại cái giấy.

Cái phòng đó không có máy tính. Nó có một cái bàn gỗ, và một cái quyển sổ, và một cái bút.

Người ta hỏi tôi ba câu, và người ta ghi vào sổ.

Rồi người ta đưa tôi một tờ giấy, và người ta nói: ký đi.

Tôi ký, và tôi không đọc.

Vì hồi đó tôi đọc được, mà tôi không đọc.

Tôi nghĩ cái chuyện đó bốn mươi bảy năm rồi, và tôi vẫn không biết mình đã ký cái gì.

🖤

Tôi kể trong bốn mươi phút.

Tôi kể về cái hợp đồng, và cái ô trống, và bốn tháng tôi mất chữ.

Tôi kể về cái bản đồ, và bốn cái chữ, và cái câu ở lề.

Tôi kể về quyển sổ đơn hàng của ông Đài, và cái bảng số một, và cái chữ ở giữa.

Anh ấy nghe hết, và anh ấy không cắt lời tôi lần nào.

Rồi anh ấy nói:

"Bà nói bà mất chữ. Nghĩa là gì?"

Tôi nói:

"Tôi đọc không được nữa. Mà tôi vẫn nói được."

Anh ấy nhìn tôi, và anh ấy nói:

"Vậy ai đọc giấy tờ cho bà?"

Tôi nói:

"Con tôi."

Rồi tôi nói:

"Mà con tôi đọc thì nó cũng có thể đọc sai."

Anh ấy nói:

"Vậy sao bà tin nó?"

Tôi nói:

"Vì nó đọc cho tôi nghe từng chữ, và nó không đọc tắt."

Anh ấy gật đầu, và anh ấy ghi.

Rồi anh ấy nói:

"Còn cái tên thứ hai đó. Bà nghe ai nói?"

Tôi nói:

"Bà Sáu. Bà ấy đọc cho tôi nghe một lần."

"Có ai khác nghe không?"

Tôi nói:

"Có. Con tôi ghi âm."

Anh ấy nói:

"Vậy thì đưa tôi cái ghi âm."

Tôi nói:

"Trong đó có tiếng cái quạt. Nó át mất cái tên."

Anh ấy im.

Rồi anh ấy nói:

"Vậy là cái tên đó chỉ có trong đầu bà."

Tôi nói:

"Và trong đầu con tôi."

Anh ấy nói:

"Vậy thì tôi ghi cả hai."

Rồi tôi nói:

"Anh ghi thêm một chuyện nữa."

Anh ấy nói:

"Chuyện gì?"

Tôi nói:

"Cái tờ giấy đó, bà Sáu không viết. Bà ấy nhờ người ta viết."

Anh ấy nói:

"Ai viết?"

Tôi nói:

"Người ta gọi là người làm chứng. Mà ở cái làng đó, người làm chứng là một cái nghề."

Anh ấy ngừng bút, và anh ấy nhìn tôi.

Tôi nói:

"Một người đàn bà tên là Mùi. Bà ấy ký mười một lần, từ năm bốn lăm tới năm chín mươi ba."

Rồi tôi nói:

"Và bà ấy không đọc tờ giấy nào cả. Bà ấy chỉ ký."

💔

Anh ấy đánh máy trong hai mươi phút, và anh ấy in ra bốn trang.

Rồi anh ấy đưa tôi.

"Bà đọc lại đi."

Tôi nói:

"Tôi không đọc được."

Anh ấy nhìn tôi, và anh ấy nói:

"Vậy thì bà gọi con bà vào."

Duy vào, và cậu ấy ngồi cạnh tôi, và cậu ấy đọc bốn trang.

Cậu ấy đọc chậm, và cậu ấy đọc hai lần.

Rồi cậu ấy dừng ở trang thứ hai, và cậu ấy nói:

"Anh ơi. Cái tên này sai."

Anh Hùng nói:

"Sai chỗ nào?"

Duy nói:

"Anh ghi là Ngõ. Mà nó là Ngọ."

Anh ấy cúi xuống, và anh ấy nhìn cái màn hình, và anh ấy nói:

"Tôi đánh dấu nặng mà."

Rồi anh ấy bấm mấy cái, và anh ấy in lại trang thứ hai.

Và nó vẫn ra Ngõ.

Anh ấy nói:

"Lạ."

Rồi anh ấy gọi một chị ở phòng bên cạnh, và chị ấy nhìn, và chị ấy nói:

"Máy này còn để phông cũ."

Anh Hùng nói:

"Phông gì?"

Chị ấy nói:

"Phông cũ. Cái phông của hồi trước."

Rồi chị ấy nói:

"Nó đổi dấu."

Tôi nói:

"Đổi dấu là sao?"

Chị ấy nói:

"Là mình đánh dấu nặng, mà nó ra dấu ngã. Hoặc ngược lại."

Chị ấy nói:

"Cái phông đó không có đủ dấu. Nên nó thay cái dấu này bằng cái dấu khác."

Cái phòng im.

Tôi ngồi đó, và tôi nghĩ tới một chuyện rất đơn giản.

Cái máy đổi dấu.

Mà cái máy thì không biết nó đang đổi.

🌙

Anh Hùng nói:

"Vậy là cái tên này, trong máy, nó sai từ lâu rồi."

Chị ấy nói:

"Từ hồi mình số hóa."

Anh ấy nói:

"Số hóa năm nào?"

Chị ấy nói:

"Năm hai nghìn lẻ ba. Cái đợt làm sổ đỏ."

Tôi nói:

"Chị có đi cái đợt đó không?"

Chị ấy nói:

"Có. Tôi là một trong bốn người."

Rồi chị ấy nói:

"Mình ngồi trong một cái phòng, và mình đọc sổ giấy, và mình đánh vào máy."

Chị ấy nói:

"Một đêm mình đánh xong ba quyển. Mà cái máy thì nó cũ."

Anh Hùng nói:

"Không ai kiểm tra lại?"

Chị ấy nói:

"Có kiểm. Mà kiểm trên màn hình."

Rồi chị ấy nói:

"Mà cái màn hình thì cũng cái phông đó."

Cái phòng im.

Rồi anh ấy nói:

"Vậy là mấy cái tên trong máy đều có thể sai."

Chị ấy nói:

"Không phải tất cả. Mà những cái tên có dấu nặng và dấu ngã thì hay sai."

Rồi chị ấy nói:

"Mà mấy cái tên đó thì nhiều."

Anh Hùng ngồi xuống, và anh ấy nhìn cái màn hình, và anh ấy nói:

"Cho tôi hỏi một câu."

Anh ấy nói:

"Cái tên đó, nó có trong hồ sơ giao đất năm chín mươi ba không?"

Chị ấy nói:

"Có. Ở mục người có quyền lợi liên quan."

Anh ấy nói:

"Trong máy, nó ghi thế nào?"

Chị ấy bấm, và chị ấy đọc:

"Trần Thị Ngõ."

Cái phòng im rất lâu.

Rồi anh ấy nói:

"Vậy là cái tên trong máy của nhà nước là Ngõ. Mà cái tên trong danh sách của công ty là Ngọ."

Tôi nói:

"Và cái tên bà Sáu đọc là Ngọ."

Anh ấy nói:

"Vậy thì ai đúng?"

Tôi nói:

"Bà Sáu đúng."

Anh ấy nói:

"Sao bà biết?"

Tôi nói:

"Vì tôi nghe cái âm nó tròn."

Anh ấy nói:

"Nghe thì biết được à?"

Tôi nói:

"Nghe thì biết cái âm nó mở hay nó đóng."

Tôi nói:

"Hồi tôi còn nhỏ, mẹ tôi dạy tôi đọc bằng tai. Mẹ tôi nói: cái chữ thì con nhìn, mà cái dấu thì con nghe."

Anh ấy nói:

"Vậy bà nghe cái tên đó, và bà biết nó có dấu nặng."

Tôi nói:

"Tôi nghe nó xuống. Mà cái dấu ngã thì nó lên."

Rồi tôi nói:

"Mà cái máy thì không nghe. Cái máy chỉ nhìn."

🧩

Anh Hùng im rất lâu.

Rồi anh ấy nói:

"Bà Mai. Tôi nói cho bà một chuyện, và chuyện này thì không có trong biên bản."

Tôi nói:

"Anh nói đi."

Anh ấy nói:

"Cái đơn tố cáo của công ty đó, nó dựa trên một cái chuyện."

Rồi anh ấy nói:

"Cái tên trong giấy tờ của họ khớp với cái tên trong máy của nhà nước."

Rồi anh ấy nói:

"Mà bây giờ tôi biết cái tên trong máy của nhà nước là do cái máy đổi."

Cái phòng im.

Rồi anh ấy nói:

"Nghĩa là giấy tờ của họ không phải giấy tờ giả. Nó là giấy tờ đúng, mà cái tên thì sai."

Tôi nói:

"Vậy là cái sai không phải của họ."

Anh ấy nói:

"Không."

Anh ấy nói:

"Cái sai là của cái máy."

Rồi anh ấy nói:

"Mà cái máy thì không tự sửa."

Tôi nói:

"Vậy ai sửa?"

Anh ấy nói:

"Muốn sửa thì phải có một cái quyết định. Mà cái quyết định đó thì phải dựa trên một cái chuyện có thật."

Rồi anh ấy nói:

"Cho nên bà đừng mong nhanh."

Rồi anh ấy nói:

"Mà tôi hỏi bà một câu cuối."

Tôi nói:

"Anh hỏi đi."

Anh ấy nói:

"Nếu cái tên trong máy được sửa lại, thì bà được gì?"

Tôi nói:

"Tôi không được gì."

Rồi tôi nói:

"Mà cái tên đó thì được trả lại."

Anh ấy không ghi câu đó vào biên bản.

Tôi ngồi đó, và tôi nghĩ tới một trăm ba mươi tám năm.

Tôi nghĩ tới bốn mươi bảy cái tên.

Và tôi nghĩ tới cái chuyện cái máy đổi dấu từ năm hai nghìn lẻ ba.

Mà cái tên của người đàn bà đó thì đã bị đổi từ năm một chín hai bảy.

Cái máy chỉ làm lại cái chuyện mà người ta đã làm.

Rồi anh Hùng nói:

"Tôi sẽ ghi vào biên bản cái chuyện phông chữ. Và tôi sẽ đề nghị kiểm tra lại."

Tôi nói:

"Bao lâu?"

Anh ấy nói:

"Tôi không biết."

Rồi anh ấy nói:

"Mà bà nên biết một chuyện: cái vụ này bây giờ không còn là cái vụ đất."

Tôi nói:

"Vậy là cái vụ gì?"

Anh ấy nói:

"Là cái vụ giấy tờ."

Rồi anh ấy đưa tôi cái bút.

"Bà ký từng trang. Bốn trang."

Tôi cầm cái bút, và tôi ký trang thứ nhất.

Rồi trang thứ hai.

Rồi trang thứ ba.

Rồi trang thứ tư.

Và khi tôi ký xong, tôi ngồi đó.

Rồi tôi biết một chuyện mà tôi không nói ra: tôi vừa ký bốn trang mà tôi không đọc.

Duy đọc cho tôi. Mà tôi ký.

Rồi Duy nói:

"Mẹ ơi. Cái trang thứ hai, cái tên đó vẫn sai."

Tôi nói:

"Tôi biết."

Cậu ấy nói:

"Vậy sao mẹ ký?"

Tôi nói:

"Vì nếu tôi không ký, thì cái chuyện này không có trên giấy."

Rồi tôi nói:

"Mà cái chuyện này phải có trên giấy, thì mới sửa được cái máy."

Tôi đứng dậy, và tôi cầm cái ly nước, và tôi uống hết.

Rồi anh Hùng nói:

"Bà Mai. Còn một chuyện nữa."

Tôi nói:

"Chuyện gì?"

Anh ấy nói:

"Trong cái máy này có tên bà. Tôi kiểm tra rồi: nó đúng."

Tôi nói:

"Vậy thì tốt."

Anh ấy nói:

"Mà có một cái tên khác. Ở cùng cái hộ."

Tôi nói:

"Tên ai?"

Anh ấy nhìn cái màn hình, và anh ấy nói:

"Trần Thị Mại."

Cái phòng im.

Tôi nói:

"Đó là mẹ tôi."

Anh ấy nói:

"Trong máy, bà ấy vẫn còn ở đó. Mà bà ấy mất năm hai nghìn lẻ bốn."

🔥 Kết thúc chương 99

(Hết chương 99)