Chương 90: Người làm chứng

Chương 90: Người làm chứng

⚠️

Người phụ nữ đó tên là Nguyễn Thị Hòa, và cô ấy bốn mươi hai tuổi.

Cô ấy ngồi xuống cái ghế nhựa ở cái sân, và cô ấy mở cái cặp, và cô ấy lấy ra một quyển sổ.

Quyển sổ bìa xanh, và nó cũ, và nó dày.

Cô ấy nói:

"Bà tôi là Nguyễn Thị Mùi."

Cái sân im.

"Bà nội tôi. Bà mất năm một chín chín mươi bảy."

Tôi nói:

"Bà ấy ký bốn lần."

Cô ấy nói:

"Bà ấy ký mười một lần."

Cô ấy mở quyển sổ, và cô ấy lật, và cô ấy đặt nó lên cái bàn.

"Mười một lần. Từ năm một chín năm bốn tới năm một chín chín mươi ba."

Tôi nói:

"Bà ấy làm nghề gì?"

Cô ấy nói:

"Bà ấy làm nghề làm chứng."

Cái sân im, và tôi nghe tiếng cái quạt trong nhà bà Tư.

Rồi ông Bảy nói:

"Làm chứng là một cái nghề?"

Cô ấy nói:

"Ở cái xóm này thì nó là một cái nghề. Từ năm một chín năm bốn."

Cô ấy nói:

"Trước đó thì không. Trước đó người ta nhờ hàng xóm."

Rồi cô ấy nói:

"Mà hàng xóm thì có quyền lợi. Có quyền lợi thì không làm chứng được."

Cô ấy nói:

"Cho nên người ta cần một người không có quyền lợi gì ở cái đất đó. Mà cái người đó thì phải có từ trước."

Tôi nói:

"Nên người ta chọn một gia đình."

Cô ấy nói:

"Người ta chọn một cái chỗ. Mà cái chỗ đó là bà tôi."

Rồi cô ấy lật quyển sổ, và cô ấy chỉ một dòng.

"Dòng này là năm một chín năm bốn. Cái đất ở cái hẻm này."

Cô ấy đọc:

"Ngày mười hai tháng ba. Chuyển từ Phan Văn Lộc sang Hồ Văn Đức. Người làm chứng: Nguyễn Thị Mùi."

Tôi nói:

"Bà ấy ký bằng gì?"

"Bằng một cái dấu tay. Bà tôi không biết chữ."

Tôi ngồi im.

Rồi cô ấy nói:

"Bà tôi có ba cái luật."

"Luật gì?"

"Thứ nhất: không uống nước của người ta."

"Thứ hai: không ăn cơm của người ta."

"Thứ ba: không ngồi quá một tuần trà."

Tôi nói:

"Vì sao?"

Cô ấy nói:

"Vì người ta cho mình ăn thì mình thành người của người ta."

Cô ấy nói:

"Bà tôi nói: người làm chứng phải đói."

🖤

Tôi nói:

"Cô tới đây để làm gì?"

Cô ấy nói:

"Để làm chứng."

Rồi cô ấy nói:

"Cô muốn rút cái chỗ thứ tư ra. Cái đó cần người làm chứng."

Tôi nói:

"Bao nhiêu tiền?"

Cô ấy nói:

"Không."

Cái sân im.

"Không?"

"Không."

Cô ấy nói:

"Tôi làm miễn phí. Mà tôi làm một lần thôi."

Tôi nói:

"Vì sao?"

Cô ấy nhìn cái quyển sổ trên bàn, và cô ấy nói:

"Vì tôi không muốn cái nghề này nữa."

Cô ấy nói:

"Mẹ tôi làm. Bà tôi làm. Mà tôi thì đi Đà Lạt, và tôi bán hoa, và tôi không muốn làm."

Rồi cô ấy nói:

"Mỗi năm có một người gọi tôi. Họ nói: cô ơi, có một cái giấy cần chữ ký."

Cô ấy nói:

"Tôi chưa bao giờ hỏi cái giấy đó nói gì."

Cô ấy nói:

"Mà cái lần này tôi đọc rồi."

Rồi cô ấy nói:

"Và tôi đọc xong, thì tôi biết tôi phải tới đây."

Rồi cô ấy nói:

"Tôi có một đứa con gái. Nó mười bảy."

Cô ấy nói:

"Năm ngoái có người gọi tôi, và tôi nghe điện thoại, và con tôi hỏi: mẹ ơi, ai vậy."

Cô ấy nói:

"Tôi nói: một người cần chữ ký."

Rồi cô ấy nói:

"Con tôi nói: vậy là cái nghề của bà ngoại."

Cô ấy nói:

"Tôi không muốn nó nói câu đó. Nên tôi tới đây."

💔

Duy nói:

"Cô ơi. Nếu cái chỗ thứ tư bị rút ra, thì cái chuyện gì xảy ra?"

Cô ấy nói:

"Cái mẫu đó khuyết."

"Rồi sao?"

"Rồi cái chuyện chuyển nhượng đó không có giá trị."

Cái sân im, và tôi thấy có người thở ra, và tôi biết cái tiếng thở đó là cái tiếng mừng.

Rồi cô ấy nói tiếp, và cô ấy nói chậm:

"Mà các vị phải hiểu một chuyện."

Cô ấy nói:

"Cái mẫu đó khuyết thì cái đất này trở về trạng thái cũ."

Tôi nói:

"Trạng thái cũ là gì?"

Cô ấy nói:

"Là đất không có tên."

Cái sân im.

"Đất không có tên thì không thuộc về ai."

Cô ấy nói:

"Nó thuộc về nhà nước quản lý. Và nhà nước thì không có nghĩa vụ đền bù cho người đang ở."

Tôi ngồi xuống cái ghế.

Tôi nói:

"Nghĩa là chín hộ này mất nhà, và không có ba trăm triệu."

Cô ấy nói:

"Đúng."

Tôi nói:

"Và nếu giữ cái mẫu, thì ông Khang bán được, và chín hộ này cũng mất nhà, mà có ba trăm triệu."

Cô ấy nói:

"Đúng."

Cái sân im rất lâu.

Rồi anh Sơn nói:

"Vậy thì khác gì nhau?"

Tôi nói:

"Khác ở cái tên."

Anh ấy nói:

"Cái tên thì đổi được cái nhà không?"

Tôi nói:

"Không."

Tôi nói:

"Mà cái tên thì không đổi được. Cái nhà thì đổi được."

🌙

Đêm đó, cái sân có chín người, và cô Hòa ngồi ở cái ghế cuối, và cô ấy không nói gì.

Tôi đứng ở giữa, và tôi nói:

"Tôi không quyết thay các vị. Tôi chỉ nói ba chuyện."

"Chuyện thứ nhất: nếu mình rút, thì mình mất cái đền bù."

"Mà cái đền bù đó, ba hộ đã nhận rồi, và họ đã tiêu một phần."

"Chuyện thứ hai: nếu mình rút, thì cái đất này thành đất không tên."

"Và cái tên của hai người kia cũng không còn chỗ nào để nằm."

"Chuyện thứ ba: nếu mình không rút, thì cái đất này bán được."

"Và cái tên của hai người kia thì mãi mãi nằm trong một cái hồ sơ của một công ty đã chết."

Tôi nói:

"Ba chuyện đó không có chuyện nào vui."

Cái sân im.

Rồi bà Cúc nói:

"Tôi có cái nhà ba chục năm."

Rồi chị Hạnh nói:

"Tôi có thằng chồng chạy thận."

Rồi ông Bảy nói:

"Tôi có cái tên."

Rồi anh Sơn nói:

"Tôi có cái sạp, mà cái sạp thì không phải cái nhà."

Rồi chồng chị Loan nói, và anh ấy nói từ ngoài cửa:

"Tôi có một cái lỗi."

Rồi bà Cúc nói:

"Cho tôi hỏi một câu."

Cô Hòa nói:

"Bà hỏi đi."

Bà Cúc nói:

"Cái tên của tôi. Nếu cái đất này thành đất không tên, thì cái tên của tôi có ai nhớ không?"

Cô Hòa im rất lâu.

Rồi cô ấy nói:

"Trong cái hồ sơ thì không."

Bà Cúc nói:

"Trong hồ sơ không, mà ngoài hồ sơ thì sao?"

Cô ấy nói:

"Ngoài hồ sơ thì phải có người nhớ."

Bà Cúc nói:

"Vậy tôi nhờ mấy người này nhớ."

Bà ấy nói:

"Chín người. Mà chín người thì nhớ được chín cái tên."

Cái sân im.

Tôi nói:

"Vậy thì mình bỏ phiếu."

Duy phát cho mỗi người một cái giấy nhỏ, và cậu ấy phát bút.

Ai muốn rút thì viết một chữ. Ai muốn giữ thì viết một chữ khác.

Chín cái giấy, và cậu ấy thu lại, và cậu ấy đếm.

Rồi cậu ấy nói:

"Bốn với bốn."

Cái sân im.

Tôi nói:

"Còn cái thứ chín?"

Duy nhìn tôi, và cậu ấy nói:

"Cái thứ chín là của mẹ."

Cái sân nhìn tôi.

Duy đứng cạnh tôi, và cậu ấy không nói, và tôi thấy cậu ấy cầm cái bút chặt.

Rồi cậu ấy nói, và cậu ấy nói nhỏ, chỉ cho tôi nghe:

"Mẹ ơi, mẹ đừng viết vì con."

Tôi nói:

"Tôi không viết vì ai."

"Vậy mẹ viết vì cái gì?"

Tôi nói:

"Tôi chưa biết."

Tôi đứng đó, và tôi cầm cái giấy trống, và tôi biết cái phiếu này không phải một cái phiếu.

Nếu tôi viết chữ giữ, tôi giữ cái quán. Nếu tôi viết chữ rút, tôi mất cái quán, và tôi giữ cái tên.

Mà cái tên đó không phải tên tôi.

Tôi nói:

"Cho tôi một đêm."

Ông Bảy nói:

"Để làm gì?"

Tôi nói:

"Để tôi đi hỏi một người."

🧩

Tôi đi tới cái miếu lúc mười một giờ đêm, và tôi cầm cái đèn bão của bố Hòa.

Cái bệ xi măng đã vỡ, và cái hộp gạch đã mở, và tấm bia nằm ở đó, và nó trơn.

Tôi ngồi xuống, và tôi đặt cái đèn lên cái hộp gạch, và tôi nói hai cái tên.

Tôi nói to, và cái đêm im, và không có ai.

Rồi tôi nói lại lần thứ hai, và tôi nghe tiếng mình, và tôi biết cái âm nó đúng.

Rồi tôi im, và tôi nghĩ.

Nếu tôi nói hai cái tên này trước chín người, thì cái mẫu khuyết.

Và cái đất này thành đất không tên. Và chín hộ này mất tất cả, trừ cái tên.

Mà cái tên đó không phải của họ.

Tôi ngồi đó rất lâu, và tôi nghe tiếng cái đèn.

Rồi có tiếng dép sau lưng tôi.

Ông Bảy tới, và ông ấy cầm một cái ghế nhựa, và ông ấy đặt cái ghế xuống cạnh tôi, và ông ấy ngồi.

Ông ấy nói:

"Tôi biết cô ra đây."

"Ông theo tôi?"

"Tôi không theo. Tôi đợi."

Ông ấy nói:

"Vì cái phiếu đó không phải của cô."

Tôi nhìn ông ấy.

"Của ai?"

Ông ấy nói:

"Của người có tên trên cái đất."

Tôi nói:

"Bà Tư."

Ông ấy nói:

"Bà Tư."

Rồi ông ấy nói:

"Mà bà Tư thì không xuống được. Nên cô phải lên."

Tôi nói:

"Lên để làm gì?"

Ông ấy nói:

"Để hỏi bà ấy một câu. Mà câu đó thì không phải câu hỏi về tiền."

Tôi ngồi đó, và tôi nhìn cái đèn, và tôi biết ông ấy nói đúng.

Rồi tôi nói:

"Ông ơi. Nếu tôi hỏi bà ấy, mà bà ấy nói giữ, thì tôi phải viết chữ giữ."

Ông ấy nói:

"Ừ."

"Và cái tên đó sẽ mất."

Ông ấy nói:

"Ừ."

Rồi ông ấy nói một câu, và ông ấy nói rất chậm:

"Cái tên đó mất bảy mươi năm rồi. Mình chỉ mới biết nó thôi."

Ông ấy đứng dậy, và ông ấy cầm cái đèn, và ông ấy nói:

"Mà cô biết không. Tôi tám mươi mốt. Tôi chưa từng thấy cái gì mất mà không có người nhớ."

Rồi ông ấy đi về trước, và ông ấy để tôi lại với tấm bia.

Tôi ngồi đó, và tôi lấy cái bút ra, và tôi nhìn cái giấy trống.

Tôi không viết.

Tôi chỉ gấp cái giấy lại, và tôi để nó vào túi áo, cạnh cái tờ giấy photo mà chị Hạnh đưa tôi hôm trước.

Hai tờ giấy trắng, và cả hai đều chưa có chữ.

Rồi tôi tắt cái đèn, và tôi đi về, và cái hẻm tối, và tôi đi chậm.

Sáng mai, tôi sẽ lên cái cầu thang đó, và tôi sẽ hỏi bà Tư một câu.

Mà câu hỏi đó, tôi chưa biết nó là câu gì.

🔥 Kết thúc chương 90

(Hết chương 90)