Chương 82: Ông chủ đất

Tôi nói lại được chữ phin.

Sáng, tôi đứng trước cái phin, và tôi cầm nó, và tôi nói:

"Phin."

"Cái phin."

"Phải tráng phin trước."

Vy đứng bên cạnh, và con nghe, và con không nói gì.

Rồi con mở vở ra, và con đánh dấu vào cột ba, dòng thứ nhất trong danh sách hai mươi từ.

Rồi con thử tôi chữ đá.

Tôi nói được.

Con thử chữ ngồi. Tôi nói được.

Con thử chữ thương. Tôi nói được.

Rồi con đưa tôi cái menu, và con nói: "Mẹ đọc đi."

Tôi nhìn cái menu.

Cà phê đen.

Cà phê sữa.

Bạc xỉu.

Tôi biết đó là ba dòng chữ. Tôi biết dòng đầu là cà phê đen, vì tôi nhớ vị trí.

Nhưng tôi không đọc.

Con nhìn tôi, và con hiểu, và con không nói gì, và con cất cái menu đi.

Đó là ngày tôi hiểu ra một chuyện rất rõ.

Cái hợp đồng đã nhả tôi ra, nhưng nó không trả lại những gì nó đã lấy.

🖤

Lá thư của ông Khang.

Ngày mười một tháng Mười, một người đàn ông tới hẻm.

Anh ta đi bộ từ đầu hẻm vào, và anh ta nhìn từng ngôi nhà.

Anh ta ba mươi tám tuổi, mặc áo thun trắng, đi giày thể thao, và anh ta cầm một cặp da.

Anh ta dừng trước quán của tôi, và anh ta nhìn tấm bảng gỗ, rồi nhìn tấm bảng nhựa có chữ CHÍN GHẾ.

"Chị là chủ quán?"

"Tôi là chủ."

"Tôi là Khang."

Anh ta nói:

"Con trai bà Tư."

"Đất này là của mẹ tôi."

Tôi nhìn anh ta.

"Bà Tư ở nhà bên cạnh."

"Bà ấy là mẹ tôi."

Anh ta nói:

"Tôi ở Canada mười bốn năm."

"Tôi về tháng trước, vì mẹ tôi bị ngã."

Anh ta mở cặp, và đưa tôi một xấp giấy.

"Đây là thông báo."

"Cả hẻm này có mười hai hộ."

"Đất của mẹ tôi là bốn trăm mét vuông, trong đó có quán của chị và bốn ngôi nhà khác."

"Tôi bán đất đó."

"Tôi cho mọi người ba tháng."

Tôi nhìn xấp giấy. Tôi không đọc được.

"Bao nhiêu?"

"Tôi không đuổi ai ra đường."

Anh ta nói:

"Tôi trả tiền đền bù."

"Ba trăm triệu một hộ, và tôi lo chỗ ở mới."

Tôi đứng đó, và tôi nghe tiếng chiếc quạt trong quán.

Tôi biết trong ba trăm triệu đó có cái gì.

Một quán hai mươi mét vuông.

Mười một năm.

Hai mươi tám năm nghề.

Một tấm bảng gỗ có mười bốn tên ở mặt sau.

Tôi nói:

"Anh cho tôi ba ngày."

Anh ta gật đầu.

"Ba ngày."

Anh ta nói:

"Nhưng chị nên biết: tôi đã có người mua."

"Họ mua cả bốn trăm mét vuông, không mua lẻ."

Chiều hôm đó, anh ta quay lại, và anh ta dẫn theo một người nữa.

Người đó mặc áo sơ mi, và anh ta cầm một cái máy nhỏ có cọc.

Anh ta đi từ đầu hẻm tới cuối hẻm, và anh ta cắm cái cọc xuống đất ở bốn góc.

Ông Khang đi theo, và ông ấy ghi vào một tờ giấy.

Tôi đứng ở cửa quán, và tôi nhìn hai người đó cắm cọc trên cái sân trước nhà bà Tư.

Cái cọc thứ nhất ở góc giếng cũ.

Cái cọc thứ hai ở chỗ cây me.

Cái cọc thứ ba ở ngay trước cửa quán tôi, cách tấm bảng gỗ chừng một mét.

Người đó cắm cọc, và anh ta nói một câu mà tôi nghe rõ: "Bốn trăm lẻ hai."

"Thiếu hai mét."

Ông Khang nói: "Thiếu tính sau."

Rồi hai người đó đi ra, và tôi đứng đó, và tôi nhìn cái cọc trước cửa quán mình.

Nó thấp, nó bằng gỗ, nó sơn đỏ, và nó cắm vào cái nền xi măng mà tôi đã quét mười một năm.

Về tới đầu hẻm, bà Cúc bán rau gọi tôi lại.

Bà ấy cầm một quyển sổ hồng, và bà ấy nói:

"Chị Mai ơi, chị đọc giùm tôi cái này."

"Tôi giữ ba chục năm mà tôi chưa đọc lần nào."

Tôi cầm quyển sổ, và tôi mở, và tôi nhìn.

Có chữ.

Có số.

Có dấu đỏ.

Tôi không đọc ra một chữ nào.

"Bà ơi."

Tôi nói:

"Tôi không đọc được nữa."

Bà Cúc nhìn tôi rất lâu, rồi bà ấy nói: "Ừ."

Rồi bà ấy cầm lại quyển sổ, và bà ấy vuốt bìa, và bà ấy nói một câu mà tôi sẽ nhớ lâu:

"Vậy là ngôi nhà tôi, tôi giữ ba chục năm, mà tôi không biết trong đó người ta ghi gì."

💔

Mười hai hộ.

Tối đó, hẻm họp ở sân nhà bà Tư.

Mười hai hộ, nhưng chỉ có chín hộ tới. Ba hộ không tới, và tôi biết vì sao: ba hộ đó đã nhận tiền.

Bà Tư ngồi trên chiếc ghế nhựa, chân bà ấy còn băng, và bà ấy nói trước.

"Tôi có lỗi."

Bà ấy nói:

"Tôi ký giấy cho nó bán, hồi tháng trước, lúc tôi còn nằm viện."

"Tôi tưởng nó bán ngôi nhà bên kia."

Chị Hạnh nói: "Bà ơi, bà ký bà phải đọc."

"Tôi đọc không ra."

Bà Tư nói:

"Mắt tôi kém, mà nó chỉ chỗ này chỗ kia, tôi ký."

Cái sân im.

Rồi anh Sơn nói:

"Vậy giờ mình làm gì?"

"Ba trăm triệu không đủ mua cái gì."

"Mà hẻm này mà mất thì mất luôn chợ, mất luôn khách của tôi."

Rồi chị bán tạp hóa nói: "Tôi có ngôi nhà, tôi ở đó ba mươi năm, tôi không đi đâu hết."

Rồi một ông cụ nói: "Tôi tám mươi mốt."

"Tôi mà đi chỗ khác tôi chết."

Cái sân im lần thứ hai.

Tôi ngồi ở chiếc ghế cuối, và tôi nghe, và tôi không nói, vì tôi đang nghĩ tới một chuyện khác.

Tôi đang nghĩ tới việc ông Khang nói: bốn trăm mét vuông, mười hai hộ, và một người mua cả lô.

Một người mua cả lô.

Giống hệt cách người ta mua bốn mươi bảy tấm bảng hiệu và mười bốn bộ hồ sơ, bán theo lô, không bán lẻ.

Tôi đứng dậy.

"Cho tôi nói một câu."

Cái sân nhìn tôi.

"Tôi muốn xem giấy tờ đất."

Tôi nói:

"Không phải giấy của ông Khang."

"Giấy cũ."

"Giấy từ trước."

Ông cụ tám mươi mốt tuổi nói: "Giấy cũ ai giữ?"

Tôi nói:

"Tôi biết một người."

🌙

Bốn trăm mét vuông, và một tên.

Cô Vũ mở chiếc tủ dưới cùng, chiếc tủ mà cô ấy nói là.

"Hồ sơ đất, từ 1975 trở về trước."

Cô ấy lấy ra một bìa, và trong bìa có bốn tờ giấy, và tờ thứ nhất viết bằng tiếng Pháp.

Cô ấy nói:

"Đất này được cấp lần đầu năm 1927, cho một người tên là Phan Văn Lộc."

"Sau đó chuyển nhượng bốn lần."

Cô ấy đặt từng tờ xuống.

"1954, chuyển cho một người tên Hồ Văn Đức."

"1978, chuyển cho hợp tác xã."

"1993, nhà nước giao lại cho hộ gia đình, và người được giao là bà Trần Thị Tư."

"Bà Tư."

"Bà Tư."

Tôi nhìn bốn tờ giấy.

"Vậy là không có gì lạ."

"Có một chỗ lạ."

Cô Vũ nói:

"Tờ năm 1954."

Cô ấy chỉ vào một dòng.

"Người chuyển nhượng là Phan Văn Lộc."

"Người nhận là Hồ Văn Đức."

"Nhưng ở phần ghi chú, có một dòng: bên nhận cam kết thanh toán phần còn lại cho chủ nợ cũ, theo Mẫu 04."

Tôi ngồi xuống.

"Mẫu 04."

"Mẫu 04."

Cô ấy nói:

"Nghĩa là đất này đã từng nằm trong cái mẫu."

"Nghĩa là đất cũng là một phần của hợp đồng, không chỉ quán."

Cô ấy lật tới tờ cuối, và cô ấy đặt ngón tay lên một dấu.

"Ây là chỗ tôi không hiểu."

"Tờ năm 1954 có một dấu đỏ ở góc."

"Dấu của Công ty Hòa Bình."

Tôi nhìn dấu đó. Tròn, mép nham nhở, ruột trắng.

"Nhưng công ty thành lập năm 1887, mà dấu này khác dấu trên hồ sơ số 12."

Cô ấy nói:

"Dấu này có một chữ ở trong."

"Chữ Hán."

Cô ấy đưa tôi cái kính lúp.

Tôi nhìn, và trong cái ruột trắng đó, có một chữ, mờ, nhỏ.

Tôi không biết chữ Hán.

Nhưng tôi biết chữ đó, vì nó giống hệt chữ khắc trên bốn mươi bảy tấm biển ở tầng hầm.

"Chữ này nghĩa là gì?"

Cô Vũ nhìn rất lâu.

"Tôi phải hỏi người khác."

Cô ấy nói:

"Nhưng tôi đoán: đó là một tên."

"Một tên."

"Tên đầu tiên."

Cô ấy nói:

"Tên trước An Nhàn."

🧩

Chợ, và một tên.

Chúng tôi về lúc chín giờ tối, và hẻm vẫn còn ngồi ở sân nhà bà Tư.

Tôi đứng trước mặt họ, và tôi nói câu mà tôi đã chuẩn bị suốt đường về.

Tôi nói nó không cần giấy, vì tôi không đọc được giấy.

"Tôi không biết có thắng được không."

Tôi nói:

"Tôi chỉ biết ba chuyện."

Một: đất này có một tên cũ hơn bà Tư, cũ hơn ông Khang, cũ hơn cái hợp đồng mà tôi đã ký.

Tên đó nằm trong một dấu đỏ, và tôi sẽ tìm ra nó.

Hai: ông Khang bán cả lô, không bán lẻ, vì mua lẻ không ai mua.

Nghĩa là nếu mình không bán, ông ấy không bán được.

Mình có một quyền rất đơn giản: ở lại.

"Ba: mình có chín hộ, và chín hộ đủ để làm một cái đơn."

"Không phải đơn xin."

"Đơn khiếu nại."

Cái sân im.

Rồi chị bán tạp hóa nói: "Chị Mai, chị nói hay."

"Nhưng chị viết được không?"

Tôi đứng đó, và tôi nghĩ tới cái menu, và tới ba dòng chữ tôi không đọc được.

"Tôi không đọc được."

Tôi nói:

"Tôi đã mất chữ."

"Nhưng tôi vẫn nói được."

Cái sân im thêm một lúc.

Rồi ông cụ tám mươi mốt tuổi nói, và ông ấy nói to, giọng của người đã nói cả đời mà không ai nghe:

"Vậy thì chín hộ này đọc cho nó."

Rồi ông ấy đứng dậy, chậm, và ông ấy nói tiếp:

"Tôi tên là Nguyễn Văn Bảy."

"Tôi tám mươi mốt tuổi."

"Tôi không biết chữ."

"Nhưng tôi có ngôi nhà, và tôi có tên trong sổ đỏ, và tôi sẽ không ký cái gì nữa."

Chị Hạnh nói: "Vậy ai viết đơn?"

Cái sân nhìn tôi.

Tôi nghĩ tới Duy, và tôi nghĩ tới một chuyện khác: một người viết không đủ.

Cái đơn này phải có chín chữ ký, và chín người đó phải đọc nó trước khi ký.

"Chúng ta sẽ đọc to cái đơn."

Tôi nói:

"Từng đoạn một."

"Cho tới khi cả chín người hiểu."

"Rồi mới ký."

Chị Hạnh nói: "Chín người đọc một cái đơn mất cả buổi."

"Mất cả buổi."

Tôi nói:

"Tôi đã mất một trăm hai mươi ngày để học một chuyện: người ta không mất cái gì mình đọc."

"Người ta mất gì mình ký mà không đọc."

Đêm đó, tôi mở quyển sổ tay an nhàn ra, và tôi viết một dòng, bằng chữ in, từng chữ một.

☐ Đọc to cái đơn, trước khi ký.

Rồi tôi đánh dấu.

☑. Đó là cái ô đầu tiên trong đời tôi mà tôi đánh dấu trước khi làm.

🔥 Kết thúc chương 82

(Hết chương 82)