Chương 40: An nhàn

Quán mở cửa lúc bảy giờ.

Cô dậy lúc năm giờ rưỡi, pha một bình cà phê, và mở cửa cuốn trước khi trời sáng hẳn.

Cái cửa cuốn này kêu. Cô đã sửa ba lần, và nó vẫn kêu.

Cô để vậy.

Buổi sáng ở Sài Gòn có một thứ mùi rất riêng.

Mùi đường ướt, mùi xe, mùi bánh mì nóng ở góc đường, và mùi cà phê từ trong quán cô.

Cô hít vào.

Rồi cô bật đèn.

Bảng hiệu trước quán ghi:

"QUÁN 17."

7:00 — 17:00.

"Thứ Hai nghỉ."

Bên dưới, cô dán thêm một tờ giấy nhỏ, chữ cô viết:

"Không nhận đặt tiệc."

Không họp.

"Có wifi."

"Đừng hỏi tôi mật khẩu."

Khách quen đọc tờ giấy đó và cười. Có người hỏi vì sao.

Cô trả lời: "Vì tôi mở quán để được ở đây, không phải để được hỏi."

Trên giấy tờ, cô tên là Mai.

Chỉ một chữ. Cô Nguyên làm hồ sơ cho cô, mất bốn tháng, và cô không hỏi bà ấy làm cách nào.

Cô Nguyên nói: "Cháu có một cái tên, một cái nhà, và một cái quán."

"Vậy là đủ để sống."

Cô nói: "Còn thiếu một thứ."

"Thiếu gì?"

"Thiếu ngày chết."

"Trước đây cháu có."

"Giờ không có nữa."

"Cháu phải sống lâu, cô ạ."

Cô Nguyên cười, và bà ấy nói một câu cô nhớ mãi:

"Vậy thì cháu phải học cách tiêu thời gian."

Người có hạn thì tiêu tiền.

"Người không có hạn thì phải tiêu ngày."

Hai năm.

Trịnh bị mười hai năm.

Ba cô bị ba năm tù treo, cộng bồi thường. Ông ở nhà, trồng cây ở ban công, và không uống rượu nữa.

Tô thị nhỏ lại một nửa.

Cô Vãn Vãn bán hai công ty con, giữ lại phần có lãi, và cắt hết những hợp đồng chỉ để giữ thể diện.

Có người nói cô ta phá sản.

Cô ta không phá sản. Cô ta chỉ trả giá để được nhẹ.

Tô Minh mười sáu tuổi, học lớp mười một.

Thứ Bảy nào nó cũng đến quán, và nó rửa ly.

Cô trả tiền cho nó theo giờ, đúng, không hơn.

Nó nói: "Chị trả ít."

Cô nói: "Chị trả đúng."

"Ít là do em làm chậm."

Nó cười, và nó rửa nhanh hơn.

Có lần nó hỏi: "Chị ơi, sao chị không nhận em làm chính thức?"

Cô nói: "Vì em phải học."

"Quán này không đi đâu."

"Còn cái lớp của em thì có."

Nó im, rồi nó nói: "Chị nói giống mẹ."

Cô không hỏi mẹ nào. Cô chỉ đưa cho nó thêm một cái khay.

🖤 Thứ Năm

Chiều thứ Năm, ba giờ, Hạ Cảnh Trì đến.

Anh ta ngồi bàn thứ hai bên cửa sổ, và anh ta gọi cà phê đen, không đường.

Hai năm, một trăm lẻ bốn lần, không đổi.

Hôm đó anh ta không mở máy tính.

Anh ta nhìn cô một lúc, rồi nói:

"Cô có biết tôi đến đây bao nhiêu lần rồi không?"

"Biết."

"Một trăm lẻ bốn."

"Cô đếm?"

"Tôi đếm tiền."

Cậu trả đủ một trăm lẻ bốn lần, không lần nào thiếu, không lần nào bo.

"Người như cậu thì tôi nhớ."

Anh ta cười, và anh ta xoay cái ly.

"Hôm nay tôi không có việc."

"Vậy thì ngồi."

"Ngày mai tôi cũng không có việc."

"Vậy mai nghỉ."

"Cô có làm gì ngày mai không?"

Cô lau cái quầy, và cô nghĩ.

Mai cô định đi câu cá ở một cái hồ dưới Nhà Bè. Cô mua cần câu từ năm ngoái và cô chưa dùng.

Cô nói:

"Mai tôi đi câu."

"Câu một mình?"

Cô ngừng tay.

Cô nghĩ đến rất nhiều câu trả lời.

Cô nghĩ đến câu.

"Một mình thì sao."

Câu đó cô đã nói với rất nhiều người, và nó luôn làm người ta im.

Nhưng cô không muốn nói câu đó nữa.

Cô nói:

"Không."

"Hai."

Anh ta không cười. Anh ta chỉ gật đầu, và anh ta uống hết ly cà phê trong một lần.

Rồi anh ta nói:

"Mấy giờ?"

"Năm giờ sáng."

"Đi trễ thì cá ngủ hết."

"Tôi qua đón."

"Cậu biết nhà tôi không?"

"Tôi biết."

"Tôi biết hai năm rồi."

Cô nhìn anh ta.

Cô nghĩ: người này biết tôi là ai từ lần thứ ba, và anh ta không hỏi một câu nào.

Anh ta chỉ ngồi, và trả tiền, và đi.

Cô hỏi, lần đầu, sau hai năm:

"Vì sao cậu không hỏi?"

Anh ta đứng lên, và anh ta lấy áo khoác.

"Vì tôi không cần biết cô từ đâu."

"Tôi chỉ cần biết thứ Năm cô còn mở quán."

💔 Cuốn sổ của mẹ

Chủ nhật, cô về nhà ba cô ở Thủ Đức.

Ông đang tưới cây ở ban công, và ông tưới rất chậm, như sợ cây đau.

Cô ngồi xuống cái ghế nhựa, và cô mở cuốn sổ bìa da.

Cô đọc tiếp, từ trang thứ mười.

"Ngày thứ mười một."

Hôm nay tôi không đau nhiều.

Tôi ngồi ở cửa sổ và tôi nhìn cái cây bàng.

Nó rụng lá, và tôi nghĩ: cây này không biết nó sắp mất lá. Nó chỉ rụng.

"Vậy là được."

Ông dừng tưới.

"Bà ấy viết vậy hả?"

"Vâng."

"Bà ấy lúc đó đã biết?"

"Bà ấy biết từ ngày thứ nhất, ba ạ."

Ông ngồi xuống bậc thềm, và ông không nói gì.

Cô đọc tiếp.

"Ngày thứ mười bảy."

Con bé hôm nay hỏi tôi: mẹ ơi, mẹ có sợ không?

Tôi nói không.

Tôi nói dối.

"Nhưng tôi nghĩ một đứa trẻ năm tuổi thì không cần biết sự thật."

"Nó cần biết mẹ nó còn ngồi đây."

Cô dừng lại.

Cô Vãn Vãn năm đó năm tuổi.

Cô đọc trang cuối.

Trang cuối chỉ có bốn dòng, chữ rất run:

"Ngày thứ hai mươi."

Tôi không viết nữa.

Tôi để trang này trống.

"Cho con tôi."

Ông cúi xuống, và ông khóc.

Ông khóc như một người đàn ông sáu mươi tuổi khóc, tức là không có tiếng, chỉ có vai run.

Cô ngồi im, và cô để ông khóc xong.

Rồi cô nói:

"Ba ạ."

"Con nghĩ ba nên đưa cuốn sổ này cho cô ấy."

"Cho ai?"

"Cho con gái ba."

Ông ngẩng lên.

"Con không phải…."

"Con không phải."

Nhưng con đã đọc nó, và con không có quyền giữ nó.

"Cô ấy có quyền viết vào trang trống đó."

Ông nhìn cô rất lâu.

Rồi ông nói:

"Con là người lạ, mà con làm việc của người nhà."

Cô đứng lên, và cô phủi bụi trên váy.

"Con không phải người lạ, ba ạ."

"Con chỉ là người đến sau."

🌙 Hai người đàn bà, một cái bàn

Họ gặp nhau ở quán, chiều thứ Bảy, khi quán đã hết khách.

Tô Vãn Vãn mặc áo sơ mi trắng, tóc cắt ngắn, và cô ta đi giày bệt.

Cô ta ngồi xuống, và cô ta nhìn cô rất lâu.

"Cô khác."

"Tôi khác hồi nào?"

"Hồi trong phòng trắng, cô là một người không có mặt."

"Bây giờ cô có mặt."

Cô rót trà.

"Cô thì sao?"

"Tôi thì mập hơn."

Họ cười.

Rồi cô ta lấy trong túi ra một cuốn sổ nhỏ.

"Cô biết cái này không?"

Cô nhìn bìa.

"Tôi biết."

"Tôi viết tên cô mỗi năm một lần."

"Vào ngày mười ba tháng chín."

Cô im.

"Đừng viết."

"Vì sao?"

"Viết thì nặng."

Cô ta lắc đầu.

"Tôi không viết để nhớ."

"Tôi viết để cô có chỗ."

Cô nhìn cô ta.

Cô ta nói tiếp:

"Trong cuốn sổ đó, mỗi người có một dòng."

Tên, tuổi, ngày.

Cô không có ngày.

Nên tôi viết tên cô vào sổ của tôi, mỗi năm, và tôi không ghi ngày.

"Vậy là cô có một chỗ."

Cô cầm ly trà, và tay cô run.

Cô ta nói:

"Em trai tôi vẫn để cửa mở."

"Bao lâu rồi?"

"Hai năm."

Nó không khóa cửa phòng.

Tôi hỏi nó vì sao.

"Nó nói: lỡ chị ấy về."

Cô đặt ly xuống.

Cô nói:

"Vậy tôi phải nói với nó."

"Nói gì?"

"Nói rằng tôi ở đây."

Không phải ở trong một căn phòng trắng, không phải ở trong một cuốn sách.

"Ở đây."

"Cách nó bốn cây số."

Cô ta gật đầu.

Rồi cô ta hỏi câu cuối:

"Cô có hối hận không?"

"Không."

"Cô có thấy nhẹ không?"

"Không hẳn."

"Vậy cô thấy gì?"

Cô nghĩ rất lâu.

"Tôi thấy đau."

Một chỗ rất nhỏ, ở giữa ngực.

Trước đây tôi biết mình sẽ chết ngày nào. Tôi có một cái hạn, và tôi sống theo cái hạn đó.

Bây giờ tôi không biết.

Nên tôi phải sống lâu.

"Mà sống lâu thì mệt."

Cô ta cười, và cô ta nói:

"Vậy là cô giống tôi rồi."

🧩 Sổ tay an nhàn, trang cuối cùng

Tối, cô mở cuốn sổ của mình.

Trang cuối cùng.

Trang đó cô viết từ tháng thứ hai, khi cô còn tin rằng an nhàn là một danh sách.

"AN NHÀN — 12 điều."

Cô đọc lại, và cô thấy buồn cười.

Điều 1: một căn nhà có ban công.

✓.

Điều 2: một tỷ trong ngân hàng, và không phải làm gì.

✓.

Điều 3: không phải gặp người mình không thích.

✓.

Điều 4: ngủ đến trưa.

✓.

Điều 5: không ai gọi tên mình lúc mười một giờ đêm.

✓.

Điều 6: không phải cười với người mình ghét.

✓.

Điều 7: có một cái ghế trống trong nhà, và không ai hỏi vì sao.

✓.

Cô lấy bút.

Cô gạch điều 3.

Cô gạch hai đường, cho chắc.

Rồi cô viết lại bên dưới, chữ nhỏ:

"Điều 3 (mới): được gặp người mình muốn gặp."

"Ược nói không, khi không muốn."

Cô đọc lại điều 7, và cô cười.

Cô không gạch điều 7.

Điều 7 đúng. Chỉ khác là bây giờ cái ghế đó không còn trống.

Cô viết ở cuối trang, và lần này cô viết chậm, như người ta viết một câu để đọc lại nhiều năm:

"An nhàn không phải là không có việc gì làm."

An nhàn là có quyền chọn việc mình làm.

Là có quyền chọn người mình ngồi cùng.

"Là được nghỉ, mà không phải xin phép ai."

Cô ngồi im.

Rồi cô viết thêm một dòng, nhỏ hơn:

"Ó một cái ghế để trống, cho người chưa tới."

Cô đóng sổ.

Ngoài đường, trời mưa.

Cô nghe tiếng mưa trên mái tôn, và cô nghĩ: mười một tháng nữa thì hết năm.

Cô không biết mình còn bao nhiêu năm.

Đó là điều tốt nhất đã xảy ra với cô.

🔥 Kết thúc chương 40

Bảy giờ sáng, cô mở cửa cuốn.

Nó vẫn kêu.

Cô bật đèn, và cô nghe tiếng xe máy ngoài đường, tiếng bánh mì, tiếng người.

Tô Minh đến lúc bảy giờ mười lăm, tay cầm hai ổ bánh mì.

"Sáng nay em mua."

"Chị đừng nấu."

"Em lấy tiền đâu?"

"Tiền chị trả em hôm qua."

"Vậy là em lấy tiền của chị mua đồ cho chị."

"Vâng."

"Vậy em lời gì?"

"Em lời được ăn."

Cô cười, và cô đưa nó cái khay.

Mười giờ, cô Vãn Vãn ghé, đứng ở cửa, không vào.

"Cô ơi."

"Tôi đưa cuốn sổ cho thằng bé rồi."

"Nó nói gì?"

Nó đọc một trang, rồi nó đóng lại, rồi nó nói: "Mẹ viết chữ xấu."

Rồi nó cất vào ba lô, và nó đi học.

Cô gật đầu.

Ba giờ chiều, thứ Năm, Hạ Cảnh Trì đẩy cửa bước vào.

Anh ta vẫn ngồi bàn thứ hai bên cửa sổ.

Anh ta gọi cà phê đen, không đường.

Rồi anh ta nói:

"Thứ Bảy này tôi rảnh."

"Tôi cũng rảnh."

"Vậy đi đâu?"

Cô nghĩ.

Cô nhìn quanh quán.

Cô nhìn cái quầy cô tự đóng, cái bảng cô tự viết, cái ghế cô tự kê.

Cái ghế thứ hai ở bàn số một, cái ghế cô để trống hai năm.

Cô nói:

"Ở đây."

"Ở đây thì làm gì?"

"Không làm gì."

"Ngồi."

Cô đứng sau quầy, và cô nói câu cô đã nói mỗi ngày, hai năm rồi, và cô vẫn chưa chán:

"Chào."

"Hôm nay uống gì?"

(Hết chương 40)